:: دوره 7، شماره 4 - ( 12-1398 ) ::
دوره 7 جلد 4 صفحات 21-30 برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیل پیامدهای اقتصادی تداوم برداشت بی‌رویه از آب زیرزمینی بر بخش کشاورزی (مطالعه موردی: دشت نیشابور)
میثم مجیدی خلیل آباد*، نجمه مجیدی خلیل آباد، کامران داوری، شیوا قلی زاده سرابی
مرکز آموزش عالی کاشمر
چکیده:   (408 مشاهده)
افت سطح آب زیرزمینی که در سال‌های اخیر وضعیت نگران کننده‌ای برای اغلب دشت‌های کشور به همراه داشته است، عوارض و پیامدهای مختلفی به همراه دارد که برایند آنها، توسعه پایدار مناطق را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. یکی از مهم‌ترین پیامدهای افت سطح آب زیرزمینی، تاثیر آن بر اقتصاد بخش کشاورزی است. در این تحقیق تلاش شده است تا با شبیه‌سازی وضعیت منابع آب زیرزمینی تحت تاثیر تداوم برداشت‌ها و افت سطح آب زیرزمینی تا سال 1420، اثرات کمی (آب قابل برداشت) و کیفی (هدایت الکتریکی) آن بر وضعیت اقتصادی بخش کشاورزی از طریق شاخص‌های سطح زیرکشت محصولات کشاورزی، عملکرد آنها و نیز درآمد و نیروی کار در این بخش بررسی گردد. به منظور برآورد هزینه‌ها و درآمدها از اطلاعات پرسشنامه‌ای و برای اطلاع از میزان آب قابل برداشت، از نتایج مدلسازی توامان آب سطحی و زیرزمینی دشت نیشابور استفاده شد. از آنجا که شبیه‌سازی منابع آب زیرزمینی طی تداوم روند فعلی، افزایش افت تا حد مقدار متوسط 24 متر و افزایش شوری تا مقدار متوسط 5500 میکروموس بر سانتی‌متر را برای دشت نیشابور شبیه سازی کرده است، اثرات بروز احتمالی این پدیده در این تحقیق به کمک مدل‌های برنامه‌ریزی و تدوین الگوی کشت و روابط عملکرد محصول، آب و شوری، به صورت کاهش 30 درصدی سطح زیرکشت، کاهش عملکرد 65 درصدی محصولات کشاورزی و نیز کاهش نیروی کار 28 درصدی تا سال 1420 نشان داده شد. بر اساس یافته‌های تحقیق، تا 20 سال آینده، بخش قابل توجهی از درآمدها در بخش کشاورزی دشت نیشابور کاسته شده و این معضل، مشکلات و پیامدهای ثانویه مهمی نیز به همراه خواهد داشت.
واژه‌های کلیدی: واژه‌های کلیدی: الگوی کشت، درآمد، نیروی کار، بحران آب، نیشابور
متن کامل [PDF 550 kb]   (129 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي


XML   English Abstract   Print



دوره 7، شماره 4 - ( 12-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها