دانشیار، گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران، m-akbari@um.ac.ir, desertology@gmail.com
چکیده: (2021 مشاهده)
پوشش گیاهی یکی از عوامل اساسی و کلیدی بومشناختی در مناطق خشک است که به شدت تحت تأثیر فرآیند خشکسالی قرار دارد.بهطوریکه،در نتیجه این تاثیرات، شدت فرسایش خاک و تخریب سرزمین افزایش خواهند یافت.لذا، پژوهش حاضر با هدف بررسی روند خشکسالی و تأثیر آن بر تغییرات پوشش گیاهی شهرستان سرخس در استان خراسان رضوی انجام شد. در این پژوهش از دادههای اقلیمی بارش و دمای ماهانه ایستگاههای سینوپتیک و تبخیر سنجی شهرستان سرخس در بازه زمانی 21 ساله (2000 تا 2021) برای تخمین شاخص استاندارد شده بارش- تبخیر تعرق (SPEI) استفاده شد. جهت بررسی تغییرات پوشش گیاهی نیز از تصاویر سنجنده ماهوارهETM+وOLI و شاخص نرمالشده تفاوت پوشش گیاهی (NDVI) استفاده شد. شاخصSPEIدر محیط نرمافزاریRمحاسبه شد. پیشبینی تغییرات پوشش گیاهی برای سال 2030 نیز با استفاده از زنجیره مارکوف و در محیط نرمافزاریIDRISI-TerrSetانجام شد. در نهایت، همبستگی بین دو شاخص خشکسالی و پوشش گیاهی با آزمون رگرسیون خطی مقایسه شد.نتایج این پژوهش نشان داد که بیشترین میزان خشکسالی در سالهای 2000، 2010 و 2020 در شهرستان سرخس و در سطح متوسط و شدید رخ داده است. بررسی تغییرات پوشش گیاهی برای سال 2030 نشان داد که خاک بدون پوشش نسبت به سال 2020 افزایش یافته و سطح اراضی با سایر طبقات از جمله پوشش گیاهی با تراکم متوسط و زیاد و تنک روند کاهشی داشته است. بررسی همبستگی میان دو شاخص پوشش گیاهی و خشکسالی نشان داد بیشترین میزان همبستگی برابر 59/0 در سطح معناداری 01/0، مشاهده شده و در سالهای 2000 و 2020 نیز میزان ضریب همبستگی بیشتری بهترتیب به مقدار 52/0 و 51/0 میان پوشش گیاهی و خشکسالی وجود داشته است. نتایج حاصل از بررسی ارتباط میان شاخص گیاهی NDVI با شاخص اقلیمی SPEI، حکایت از وجود ارتباط مثبت این شاخصها با یکدیگر داشته است.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: تخصصي دریافت: 1402/11/5 | ویرایش نهایی: 1403/9/7 | پذیرش: 1402/12/27 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1403/6/13 | انتشار الکترونیک: 1403/6/13
Namazi M, Akbari M, Memarian H, Asadolahi Z. Drought trend evaluation and its impact on vegetation cover changes of Sarakhs county. Journal of Rainwater Catchment Systems 2024; 12 (2) : 4 URL: http://jircsa.ir/article-1-538-fa.html
نمازی محدثه، اکبری مرتضی، معماریان هادی، اسدالهی زهرا. ارزیابی روند خشکسالی و تأثیر آن بر تغییرات پوشش گیاهی شهرستان سرخس. سامانههاي سطوح آبگير باران. 1403; 12 (2) :59-78
تکمیل و ارسال فرم تعارض منافع نویسنده گرامی ، پس از ارسال مقاله ، جهت دریافت فرم، لطفا بر روی کلمه فرم تعارض منافع کلیک نمایید و پس از تکمیل، در فایل های پیوست مقاله قرار دهید.
