احداث سازههای آبخیزداری یکی از روشهای مهم کنترل سیل و رسوب است. هزینه ساخت این سازهها در مقیاس حوزه بالا بوده و کاهش آن نیازمند بکارگیری روشهای دقیق مکانیابی است. مدلهای یادگیری ماشین از جمله روشهای دقیق مکانیابی است. این پژوهش با استفاده از مدل Maxent (حداکثر آنتروپی) و در سه حوزه آبخیز آقاولر تالش، ماسوله فومن و توتکابن رودبار استان گیلان و بکارگیری 21 عامل موثر در مکانیابی سازههای آبخیزداری انجام شد. نتایج حاصل از عامل تورم واریانس (VIF) در نرمافزار R نشانداد که بین برخی از متغیرها همخطی وجود دارد و بر همین اساس عوامل با VIF کمتر از 10 وارد فرآیند مدلسازی شدند. بهمنظور ارزیابی، دادهها به دو بخش ۷۰ و 30 درصد برای آموزش و اعتبارسنجی مدل تقسیم شد. نتایج شاخصROC-AUC نشان داد که عملکرد مدل در مراحل آموزش و اعتبارسنجی در هر سه حوزه بیش از 90 درصد بوده و در سطح قابل قبول قرار دارد. بر اساس نتایج آزمون جکنایف، متغیرهای فاصله تا منابع قرضه، فاصله از رودخانه، ارتفاعروانآب، بارش و شیب برای مکانیابی سازههای گابیونی و متغیرهای فاصله از رودخانه، فاصله تا منابعقرضه، دبی اوج سیل، ارتفاع روانآب و فاصله تا جاده برای مکانیابی سازههای سنگیملاتی، بهعنوان مهمترین متغیرهای تاثیرگذار در انتخاب بهترین مکان احداث سازه در هر سه حوزه تعیین شدند. یافتهها نشانداد که بهترتیب بیش از 70 و 80 درصد سازههای گابیونی و سنگیملاتی موجود در پهنههای با پتانسیل متوسط و بالاتر برای احداث سازههای آبخیزداری قرار دارند و از مجموع 923 کیلومتر طول کل آبراهههای سه حوزه مورد مطالعه، بهترتیب 63 و 39 کیلومتر بهعنوان بهترین مکان برای احداث سازههای گابیونی و سنگیملاتی تعیین شد.
Ghaderi Vangah B, Ghazavi R, Dokhani S, Asadi Nalivan O. Selection of the best location for watershed structures in Gilan province using the maximum entropy model. Journal of Rainwater Catchment Systems 2026; 14 (1) : 3 URL: http://jircsa.ir/article-1-609-fa.html
قادری وانگاه بابک، قضاوی رضا، دخانی سیامک، اسدی نلیوان امید. انتخاب بهترین مکان احداث سازههای آبخیزداری در استان گیلان با استفاده از مدل حداکثر آنتروپی. سامانههاي سطوح آبگير باران. 1405; 14 (1) :45-70
تکمیل و ارسال فرم تعارض منافع نویسنده گرامی ، پس از ارسال مقاله ، جهت دریافت فرم، لطفا بر روی کلمه فرم تعارض منافع کلیک نمایید و پس از تکمیل، در فایل های پیوست مقاله قرار دهید.
