ارزیابی کمی و بلندمدت اثرات بومشناختی عملیات پخش سیلاب بر پوشش گیاهی در ایران بهدلیل نبود دادههای میدانی پیوسته، همواره با چالش مواجه بوده است. هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی کمی اثر عملیات پخش سیلاب بر شاخص تفاضل نرمالشده پوشش گیاهی (NDVI) در آبخوان سُه (میمه، استان اصفهان) طی بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴، با استفاده از سریهای زمانی سنجنده سنتینل-۲ و مقایسه با یک منطقه شاهد همگن و مجاور است. برای این منظور؛ سریهای زمانی ماهانه (۱۱۰ مشاهده)، فصلی و سالانه NDVI از تصاویر سطح L2A سنتینل-۲ با تفکیک مکانی ۱۰ متر و پوشش ابری کمتر از ۵ درصد، از طریق ساخت ترکیبهای میانه در سامانه Google Earth Engine استخراج شدند. برای تحلیل روندها از رگرسیون خطی حداقل مربعات معمولی (OLS) و شیب مقاوم تایل - سن استفاده گردید. همچنین بهدلیل عدم نرمال بودن توزیع دادهها (تأیید شده با آزمون شاپیرو - ویلک)، آزمون ناپارامتریک من - ویتنی برای مقایسه آماری توزیع NDVI بین دو منطقه بهکار گرفته شد. یافتهها نشان داد که میانگین بلندمدت NDVI در عرصه پخش سیلاب (078/0) در مقایسه با منطقه شاهد (079/0) اختلافی ناچیز داشت و آزمون من- ویتنی، تفاوت آماری معناداری را بین دو منطقه نشان نداد.با وجود این، عرصه پخش سیلاب نوسانات زمانی کمتری (انحراف معیار 011/0 در برابر 012/0 و ضریب تغییرات 141/0 در برابر 152/0) و حداکثر NDVI بالاتری (119/0 در برابر 115/0) نسبت به منطقه شاهد داشت. تحلیل روند در مقیاسهای سالانه، فصلی و ماهانه، هیچ روند افزایشی یا کاهشی معناداری را در هیچیک از مناطق آشکار نکرد. بهطور کلی، اگرچه پخش سیلاب در بازه ۹ ساله نتوانسته است میانگین شاخص سبزینگی را بهطور معنادار افزایش دهد اما با کاهش نوسانات زمانی و افزایش حداکثر سبزینگی، موجب بهبود تابآوری و پایداری اکوسیستم در برابر تنشهای اقلیمی شده است. نزدیکی سطح معناداری به آستانه 05/0، نشاندهنده ظهور تدریجی اثرات مدیریتی است و لزوم تداوم پایش بلندمدت (حداقل ۱۵ سال) و اصلاح ترکیب گونههای گیاهی بهسوی گونههای عمیقریشه را بهعنوان مهمترین پیشنهادات مدیریتی این پژوهش مطرح میسازد.
تکمیل و ارسال فرم تعارض منافع نویسنده گرامی ، پس از ارسال مقاله ، جهت دریافت فرم، لطفا بر روی کلمه فرم تعارض منافع کلیک نمایید و پس از تکمیل، در فایل های پیوست مقاله قرار دهید.
