fa تاثیر سازه‌های مکانیکی در مهار سیلاب سطوح آبگیر مناطق خشک (مطالعه موردی منطقه تفتان خاش) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">هدف از اجرای این پژوهش تاثیر سازه‌های مکانیکی در جمع‌آوری سیلاب حوضه آبخیز تفتان خاش است تا ضمن شناسایی نقاط ضعف و قوت آن&shy;ها، راهکار علمی به منظور تاثیرگذاری مطلوب سازه‌ها صورت پذیرد. برای اجرای این پژوهش گنجایش مخازن بندها برآورد و اشل‌هایی در داخل آن&shy;ها مستقر و در هر بارندگی میزان سیلاب ورودی اندازه‌گیری گردید. نتایج پژوهش نشان داد که سازه‌های مورد بررسی 145744 مترمکعب گنجایش دارد. در طول دوره مورد بررسی 4101090 مترمکعب بارندگی در منطقه صورت گرفته که منجر به ایجاد 939434 مترمکعب رواناب شده است. احداث مخازن ذخیره رواناب زمینه استحصال و نفوذ 320535 متر مکعب سیلاب را فراهم نموده و 618899 مترمکعب آن نیز از منطقه خارج شده است. در حالی که در نبود این مخازن 939434 مترمکعب رواناب نه تنها از منطقه خارج می‌گردید، بلکه بر قدرت تخریبی سیلاب‌ها نیز افزوده می‌شد که این خود منجر به افزایش میزان فرسایش و کاهش نفوذ در آبراهه‌های اصلی نیز می‌شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که با احداث مخازن ذخیره رواناب میزان هرزآب از 9/22 درصد به 8/7 درصد تقلیل می‌یابد. همچنین حداکثر داغ آب خروجی سطوح آبگیر قبل از احداث مخازن 45/1 متر اندازه‌گیری که پس از آن به 72/0 متر کاهش یافت. تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها نشان می‌دهد که بین تغییرات حجم سیلاب در قبل و بعد از احداث مخازن ذخیره رواناب اختلاف معنی‌داری در سطح 1% (<span dir="LTR">P<0.01</span>) وجود دارد. یعنی سازه‌های اجرایی در منطقه مورد مطالعه، کاهش سیلاب را به همراه داشته است.</p> <p dir="RTL"></p> <p style="text-align: justify;">The aim of this project is to study the effect of mechanical structures on flood control of rainwater catchment systems in Taftan Catchments to identify the weak <a name="OLE_LINK12"></a><a name="OLE_LINK11">points and find a </a>scientific approach to useful function of these mechanical structures. In this research , the capacity of the check dam reservoirs was calculated and measurements were laid in check dams reservoirs to determine the level of water in each flood. The result shows that the capacity of these mechanical structures is 145744m^2.&nbsp;During this research, 4101090m³ precipitation have occurred that caused 939434 m³runoff in this area. The construction of these check dams reservoirs runoff has resulted in harvesting and infiltration of 320535 m³ floods although618899 m³of that have left this area<em>. </em>The period while the absence of these reservoirs, 939434 m³ runoff left this area and the destructive power of the floods were increased as well, that caused more erosion and less infiltration in main streams. <em>Reviews show</em> that the construction of these check dams reservoirs will reduce the amount of run off from 22.9 to 7.8 percentages. Before the construction of these structures, the record-high flood level was 145cm which reduced to 72cm after that. Statistical analysis of the data shows thatthere is a significant differenceat the 0.01 level (P<0.01) between the capacity of the flood before and after these constructions that means; the reduction of the flood in this study area</p> <p></p> مخازن ذخیره رواناب – سیلاب- سطوح آبگیر - میزان نفوذ- مهار سیلاب Reservoir storage run off, Flood, Rainwater catchment systems, Infiltration rate, Control flood 51 58 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-113-3&slc_lang=fa&sid=1 Mansour Jahantigh منصور جهانتیغ Mjahantigh2000@yahoo.com 10031947532846001787 10031947532846001787 Yes Agriculture and Natural Resources Research Center of sistan and balouchestan State مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان‏ و بلوچستان