fa امکان‌سنجی بارورسازی ابرها با بررسی شرایط ابرناکی و برخی شاخص های ناپایداری در دشت مشهد تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده</span></span></span></strong> <div style="text-align: justify;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این تحقیق بر</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اساس آمار سالنامه‌های هواشناسی (2008-1986)</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;به مطالعه ابرناکی دشت مشهد پرداخته شده و بیشترین فراوانی رخداد تمام ابری مشخص گردیده است</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> .</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با در نظر گرفتن اهمیت ابرهای متوسط و پایین در فرایند بارورسازی</span></span></span>، با استفاده از اطلاعات اداره هواشناسی سینوپتیک مشهد (2010-2001) به بررسی فراوانی تشکیل ابرهای پایین و متوسط و همچنین شرایط ابرناکی ابرهای پایین پرداخته شده است. سپس ابرهای پایین با رشد و توسعه قائم (شامل ابرهای کومه&shy;ای نوع 2 و کومه&shy;ای بارا)، در منطقه، <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مورد بررسی قرار گرفته است. از این تحقیق مشخص گردید که بیشترین ابرناکی در</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">فصول سرد و بارانی زمستان و اوایل بهار اتفاق افتاده است. آن گاه با استفاده از داده‌های جوبالای ایستگاه مشهد و با استفاده از نرم&shy;افزارهای اسکیوتی به بررسی دمای پایه ابر و تراز یخبندان ابرهای منطقه در دو حالت بارندگی و بدون بارندگی پرداخته شده و با استفاده از نمودارهای جوبالای</span></span></span> موجود دمای پایه ابر، در روزهای همراه با بارندگی و بدون بارندگی در بازه زمانی (1992-2011) <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تعیین شده و میانگین دمای پایه ابر در هر یک از حالات به دست آمده است. سپس با استفاده از داده‌های جوبالای ایستگاه مشهد از سایت</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دانشگاه وایومینگ</span></span></span>شاخص&shy;های ناپایداری، شامل شاخص<span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">K</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، شولتر</span></span></span>، <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آب قابل بارش</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و شاخص </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CAPE</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در روزهایی که بارندگی رخ داده</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بود، در ساعت 00 گرینویچ</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">طی سال&shy;های 1992-2011 به دست آمده و جهت تعیین مقدار آستانه برای شاخص&shy;ها، پس از بررسی همبستگی بین بارش 6 ساعته با هر کدام از شاخص&shy;ها بهترین نمودار خطی توسط نرم&shy;افزار</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;به این داده‌ها برازش داده شده است</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">. از بررسی‌ها مشاهده شد </span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">همبستگی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بارش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تجمعی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ساعته</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شاخص‌های</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> K </span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آب</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قابل</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بارش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مثبت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سطح</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">1</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">درصد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">معنی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دار</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">باشد، ولی در مورد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شاخص‌های</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ناپایداری</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شولتر و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> CAPE </span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با توجه به میزان همبستگی و سطح معنی&shy;داری، نمی‌توان</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شاخص&shy;ها</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تعیین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آستانه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مناسب</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">جهت</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بارورسازی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ابرها</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">استفاده</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کرد. در مجموع<span style="color:black;"> داده‌ها پراکندگی بالایی را مشخص کردند.</span></span></span></div> &nbsp; <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" ></div> <div style="text-align: justify;">In this research paid attention to investigate cloudiness in Mashhad plain, based on the meteorological yearbook (1986-2008 that the most frequent overcast occurrence has been shown. Then we studied the prevalence of low and medium height clouds and average of them in each month<span dir="RTL">،</span> from Mashhad synoptic station data during 2001-2010<span dir="RTL">،</span> considering to the importance of medium and low clouds in the cloudseeding process<span dir="RTL">،</span> and was paid to review condition of sky with low clouds. We investigate to the formation of low height clouds with vertical development<span dir="RTL">،</span> including cumulus (type 2) and cumulonimbus<span dir="RTL">،</span> in this region, given the importance of this clouds. The investigation of these cloud formations showed the most cloudiness has been occurred during cold and rainy seasons i.e. winter and early spring. The evaluation of the cloud base temperature and the level of freezing in this region has been done according charts and data of Mashhad station and using skewt with rainfall and without rainfall during 1992-2011. The basis of information has been obtained on the basis of overcast condition and the average of the cloud base temperature Some instability indexes (K, Showalter, Precipitable water, CAPE) was obtained in rainy days at 00Z, using data of Wyoming university website, during 1992-2011. Then was paid to investigate the correlation between instability index (K Index<span dir="RTL">،</span> Showalter Index, Precipitable water and CAPE Index) with 6 hours rainfall (from 00 to 06 Z). The studies showed a correlation is positive and significant at 1% between precipitable water, K index with cumulative 6-hour precipitation. According to the correlation and significance level, the Sowalter index and CAPE index can^&rsquo;t be used in determining the appropriate threshold of cloudseeding. the data showed a very high scattering.</div> <strong>&nbsp;</strong> واژه‌های کلیدی: تعدیل وضع هوا, شاخص K, شاخص شولتر, آب قابل بارش,CAPE Keywords: Weather modification, K Index, Showalter Index, Precipitable water, CAP 51 60 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-351-2&slc_lang=fa&sid=1 mohsen rahmdel محسن رحم دل mohsen_rahmdel@yahoo.com 10031947532846002128 10031947532846002128 Yes mashhad meteorology اداره هواشناسی مشهد