fa نقش بانکت‌های هلالی شکل و قرق در حفظ رطوبت خاک به منظور مقابله با خشکیدگی جنگل‌های زاگرس تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پدیده خشکیدگی سراسر جنگل&shy;های زاگرس را فرا گرفته و جبران کمبود رطوبت خاک از طریق نفوذ دادن رواناب سطحی می&rlm;تواند در این زمینه موثر باشد. هدف از اجرای پژوهش بررسی نقش بانکت هلالی در افزایش ذخیره رطوبت خاک از طریق نفوذ دادن رواناب به منظور مقابله با خشکیدگی بلوط بود که در بخشی از جنگل&rlm;های کله&rlm;زرد جنوب کرمانشاه در قالب طرح آزمایشی بلوک&shy;های کامل تصادفی با 4 تیمار و 3 تکرار در پلات&shy;هایی به ابعاد 30&times;50 متر انجام یافت. تیمارها شامل قرق+بانکت هلالی، قرق، بانکت هلالی بدون قرق و شاهد بود. بانکت&shy;ها بسته به وضعیت سطح زمین به شکل هلالی به طول تقریبی 7 متر و عمق 5/0 متر ایجاد شدند. رطوبت حجمی خاک با </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">TDR</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در سه نقطه داخل بانکت، کناره بانکت و شاهد اندازه&rlm;گیری گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که خشکیدگی در ابتدای شروع پروژه (سال 1390) 30 درصد بود که بر اساس مشاهدات میدانی در سال بعد روند افزایشی داشت. نتایج بررسی رطوبت اندازه&rlm;گیری شده نشان داد که میانگین ذخیره رطوبت داخل بانکت 2 برابر نقطه شاهد بود که با اعمال تیمار بانکت+قرق بعد از 3 سال، تعداد 3 پایه از درختان خشکیده احیاء (19 پایه در هکتار) و 37 پایه در هکتار نیز کمتر خشک شده بود (درمقایسه با تیمار شاهد) که در مجموع موجب نجات 57 پایه درختی در هکتار از پدیده خشکیدگی گردید. تیمار قرق گرچه موجب احیاء پایه&rlm;های خشکیده نگردید، اما موجب کاهش تشدید خشکیدگی به تعداد 38 پایه در هکتار گردید. تاثیر تیمار بانکت بدون قرق در کاهش خشکیدگی 6 پایه در هکتار به دلیل عدم حفاظت و چرای دام بود. نهایتا افزایش معنی&rlm;دار تاج پوشش گیاهی و لاشبرگ سطح زمین و کاهش سطح خاک لخت در تیمارهای بانکت و قرق نیز افزایش یافت. بنابراین، احداث بانکت توام قرق به عنوان راهکاری مناسب برای افزاش رطوبت خاک برای مقابله با پدیده خشکیدگی جنگل&rlm;های زاگرس خواهد بود.</span></span></div> <strong><span style="font-family:b nazanin;">واژه‌های کلیدی:</span></strong> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بانکت هلالی، بلوط غرب، پدیده خشکیدگی، کله&shy;زرد، رطوبت خاک</span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp; <br> <br> <strong>Abstract</strong> <div style="text-align: justify;">Forest and its soil play an important role on sustainable live, while most of them are suffering from climate change driven dieback phenomenon, particularly in the Zagros forest. Consequently, runoff harvesting through short-term measures is necessary for curtailing severity of forest mortality. This research was conducted in the Kalezard forest, Kermanshah, Iran to evaluate the effects of crescent shaped bounds on enhancement of soil organic carbon (SOC) and reduction of forest tree dieback. The treatments include a Crescent Shaped Bound + Preservation (CSB+P), Preservation treatment (PT), Crescent Shaped Bound without Preservation CSB-P and Control treatment (CT), resulting in a total of 12 plots. Each plot measured 50&times;30 meters performed in September 2012. Soil moisture was measured in three layers (10, 30 and 50 cm) using time domain reflectometry (TDR). Finally all data statistically were analyzed using SAS_6.12 software. Results revealed that in first year was 2.33, 2.40, 1.90 and 1.95 % in CSB+P,PT, CSB-P and CT, respectively and indicating no significant differences among them. However, after three years, the respective level of SOC was 3.24, 2.90, 2.10 and 1.70 percent demonstrating significant increase (p<0.05) in CSB+P and PT treatments. Finally CSB+P was found as the best treatment remediating dieback rate in the Zagros forest stand. It is concluded that runoff harvesting through CSB+P can be considered as the fair short term measure for combating climate change induced forest mortality in the Zagros forest.</div> واژه‌های کلیدی: بانکت هلالی, بلوط غرب, پدیده خشکیدگی, کله­ زرد, رطوبت خاک Keywords: Crescent-shaped Bound, Kalezard, Soil Moisture, Oak Forest 1 10 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-408-1&slc_lang=fa&sid=1 Mosayeb Heshmati مسیب حشمتی heshmati46@gmail.com 10031947532846002129 10031947532846002129 Yes Department of Watershed Management, Agriculture and Natural Research Center, Kermanshah, Iran پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه Mohammad Ghaitury محمد قیطوری mghituri50@yahoo.com 10031947532846002130 10031947532846002130 No Department of Watershed Management, Agriculture and Natural Research Center, Kermanshah, Iran پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه Yahya Parvizi یحیی پرویزی yahyaparvizi@gmail.com 10031947532846002131 10031947532846002131 No Department of Watershed Management, Agriculture and Natural Research Center, Kermanshah, Iran پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه Mohammad Ahmadi محمد احمدی mahmadi55@yahoo.com 10031947532846002132 10031947532846002132 No Department of Watershed Management, Agriculture and Natural Research Center, Kermanshah, Iran پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه Morad Shaikhvaisi مراد شیخویسی moradshikh46@yahoo.com 10031947532846002133 10031947532846002133 No Natural Resources Management Office of Kermanshah Province, Iran اداره کل منابع طبیعی استان کرمانشاه - Mahmud Arabkhedri محمود عربخدری mjhossaini@yahoo.com 10031947532846002134 10031947532846002134 No Associate Prof. Soil Conservation and Watershed Management Institute, Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری Majid Hosini مجید حسینی ashademani@yahoo.com 10031947532846002135 10031947532846002135 No Associate Prof. Soil Conservation and Watershed Management Institute, Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری Alireza Shademani علیرضا شادمانی Amohamadishok@yahoo.com 10031947532846002136 10031947532846002136 No Academic Member Soil Conservation and Watershed Management Institute, Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری