fa تأثیر تغییر اقلیم بر تبخیر-تعرق درشرایط گرم ومرطوب(مطالعه موردی:جنوب وجنوب شرق ایران) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:B Nazanin;">با توجه به پدیده تغییر اقلیم و در پی آن تغییرات نیازآبی گیاه</span><span style="font-family:B Nazanin;"> شناخت و ارزیابی تغییر اقلیم در دهه‌های آینده با هدف برنامه‌ریزی محیطی مناسب در جهت سازگاری با شرایط آتی اقلیم و کاهش اثرات آن امری کاملاً بایسته می‌باشد</span><span style="font-family:B Nazanin;">.</span> <span style="font-family:B Nazanin;">عمده ترین عامل مصرف منابع آبی در مناطق خشک و نیمه خشک</span> <span style="font-family:B Nazanin;">کشاورزی و به تبع آن تبخیر-تعرق است، لذا آگاهی از روند تغییرات و پیش بینی آن نقش موثری را در برنامه ریزی، توسعه و مدیریت منابع آب ایفا می‌کند</span><span dir="LTR">.</span><span style="font-family:B Nazanin;"> پژوهش پیش روی با استفاده از مدل ریز مقیاس نمایی لارس دبلیو جی نخست مقدار دما را در سه دوره‌ی زمانی (30-2011، 65-2046 و 100-2081) با استفاده از چهار مدل گردش عمومی جو (</span><span dir="LTR">IPCM</span><span style="font-family:B Nazanin;">، </span><span dir="LTR">INCM3</span><span style="font-family:B Nazanin;">، </span><span dir="LTR">HADCM3</span><span style="font-family:B Nazanin;"> و </span><span dir="LTR">NCCCSM</span><span style="font-family:B Nazanin;">)</span><span style="font-family:B Nazanin;"> در سه سناریوی مختلف (جهان همراه با توسعه پایدار، جهان ثروتمند و جهان جداشده) محاسبه کرده سپس تغییرات تبخیر</span><span style="font-family:B Nazanin;">-</span><span style="font-family:B Nazanin;">تعرق را در جنوب شرق کشور در سه دوره ذکر شده برای 8 ایستگاه مورد بررسی قرار می‌دهد. بدین منظور از معادله تورنت‌وایت برای محاسبه تبخیر</span><span style="font-family:Cambria,serif;">-</span><span style="font-family:B Nazanin;">ت</span><span style="font-family:B Nazanin;">عرق استفاده شد</span><span dir="LTR">.</span><span style="font-family:B Nazanin;"> که ابتدا مقادیر دمای ماهانه چهار مدل با سه سناریوی برای دوره‌ی آتی ریزمقیاس شدند. نتایج نشانگر روند افزایشی دما و در پی آن افزایش تبخیر- تعرق در دوره‌ی آتی است. افزایش تبخیر-تعرق </span>&nbsp;<span style="font-family:B Nazanin;">به طور متوسط درمدل </span><span dir="LTR">NB1</span><span style="font-family:B Nazanin;"> از دیگر مدل‌ها کمتر بوده و در ایستگاه کرمان کمترین مقدار و در ایرانشهر بیشترین مقدار را دارد. تغییرات نسبی تبخیر-تعرق تا سال 2099 در ایستگاه کرمان 692/10 (</span><span dir="LTR">mm/day</span><span style="font-family:B Nazanin;">) </span><span style="font-family:B Nazanin;">و در ایستگاه ایرانشهر 194/23 (</span><span dir="LTR">mm/day</span><span style="font-family:B Nazanin;">) </span><span style="font-family:B Nazanin;">می‌باشد.</span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;">Due to climate change and changes in plant water needs, it is necessary to evaluate climate change in the coming decades with the aim of appropriate environmental planning to adapt to future climate conditions. The main factor of water resource consumption in arid and semi-arid regions is agriculture and consequently evapotranspiration, so knowledge of the change and its prediction plays an effective role in the planning, development, and management of water resources. The present study uses the Lars WG Model. Using this model, the temperature in three time periods (2011-2030, 2046-65, and 2081-2100) with four general atmospheric circulation models (IPCM, INCM3, HADCM3, and NCCCSM) in three different scenarios (world with sustainable development, rich world, and the isolated world) has been calculated, then the evapotranspiration changes were examined in the Southeast of the country in the three mentioned periods for eight stations. For this purpose, the Thornthwaite equation was used to calculate evapotranspiration. The results show an increasing trend of temperature followed by an increase in evapotranspiration in the coming period. The average increase in evapotranspiration in the NB1 model is less than other models and has the lowest value and the highest value in Kerman and Iranshahr, respectively. The relative changes of evapotranspiration until 2099 in Kerman and Iranshahr stations are 10.692 (mm / day) and 23.194 (mm / day), respectively</span></p> آب و هوا, اقلیم گرم ‌و‌ مرطوب, تبخیر-‌تعرق, تغییر اقلیم. Weather, Warm and humid climate, Evapotranspiration, Climate Change. 37 50 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-123-2&slc_lang=fa&sid=1 atefeh arfa عاطفه ارفع atefe.arfa@ymail.com 10031947532846003503 10031947532846003503 No دانشگاه تربیت مدرس abbas Khashei siuki عباس خاشعی سیوکی abbaskhashei@yahoo.com 10031947532846003504 10031947532846003504 Yes university of birjand دانشگاه بیرجند mohsen hamidianpoor محسن حمیدیان پور m.hamidian355p@gmail.com 10031947532846003505 10031947532846003505 No دانشگاه سیستان و بلوچستان