fa تحلیل همدیدی بارش‌های فرین در استان خراسان شمالی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به منظور</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تعیین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">الگوی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">همدیدی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بارش‌های فرین</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">خراسان شمالی، به دلیل کوتاه بودن طول دوره&shy;ی آماری سایر ایستگاه&shy;ها، از آمار بارندگی ایستگاه بجنورد استفاده شد. جهت تعیین الگوهای همدید بارش‌های فرین، داده&shy;های مربوط به فشار سطح دریا، نم ویژه، سرعت قائم (امگا)، مؤلفه باد مداری (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">U</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، مؤلفه باد نصف&shy;النهاری (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">V</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، ارتفاع ژئوپتانسیل و دمای هوا در سطوح متفاوت به صورت چهار بار در روز و تابش طول موج بلند خروجی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">OLR</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) به صورت روزانه از مرکز ملی پیش&shy;بینی محیطی از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دو</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روز</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قبل</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بارش</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تهیه</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و با استفاده از قابلیت&shy;های نرم‌افزار</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GrADS </span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;مورد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تحلیل</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قرار گرفت. یافته‌ها</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نشان</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">می‌دهد</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">که از الگوهای غالب جوی در هنگام وقوع بارش‌های</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">فرین، قرارگیری یک ناوه با محور شمال شرق- جنوب غرب در قسمت جنوب دریای خزر که سبب ناپایداری و صعود هوای مرطوب و انتقال این رطوبت به منطقه مورد مطالعه شده و موجب ایجاد بارش&shy;های سنگین در منطقه می‌شود. با توجه به نقشه‌های نیمرخ قائم رطوبت جو مشخص شد که بیشترین مقدار رطوبت موجود در جو، در ترازهای پایین‌تر تروپوسفر بوده، از طرفی با بررسی نقشه&shy;های هسته‌های همگرایی رطوبت در سطوح مختلف، نقش دریای خزر در تأمین رطوبت چنین بارش سنگینی قابل‌مشاهده است. وضعیت رودباد در ترازهای بالایی جو نیز سبب شدت یافتن صعود هوا و تقویت ناپایداری و آشفتگی‌های جوی در منطقه می&shy;شود. از طرفی ریزش هوای سرد عرض‌های بالاتر سبب ایجاد جبهه و شدت یافتن و گسترش آن تا سطوح فوقانی جو شده است.</span></span></div> Due to the short period of statistical data for other stations only the rainfall level of Bojnurd station was used to determine the coherent pattern of extreme precipitation in North Khorasan. In order to determine the patterns of rainfall, data related to sea level pressure, specificity, vertical velocity (omega), wind component (U), wind velocity component (V), geopotential height and air temperature at different levels, collected four times a day, were used. Also, Outgoing Longwave Radiation (OLR) prepared daily by the National Center for Environmental Forecast from two days before the rainfall was entered into GrADS software along with the previous parameters and analyzed using the software&rsquo;s capabilities. The findings show that the prevailing atmospheric patterns during the occurrence of rainfall is the existence of a nave with a north-southwest axis in the southern part of the Caspian Sea, which causes instability, raising and transferring moist air to the studied area, causing heavy rainfall in the area<strong>. </strong>According to the vertical maps of atmospheric moisture, it was determined that the highest amount of moisture in the atmosphere was at lower levels of the troposphere. By studying the maps of the convergence nuclei of moisture at different levels, the role of the Caspian Sea in providing the moisture of such heavy rainfall is visible. The status of the atmospheric river at upper levels of the atmosphere also contributes to more severe ascent of air, increased instability, and elevated atmospheric turbulence in the region. On the other hand, falling cold air has higher latitude, which creates a frontier, increases its intensity, and stretches the frontier to the upper levels of the atmosphere.<br> &nbsp; تحلیل همدیدی, بارش فرین, دریای خزر, خراسان شمالی Consolidation analysis, Extreme precipitation, Caspian Sea, North Khorasan 9 20 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-367-3&slc_lang=fa&sid=1 مختار کرمی m.karami08@yahoo.co.uk 10031947532846002762 10031947532846002762 No دانشگاه حکیم سبزواری حسن حاجی محمدی hassan_eghlim@yahoo.com 10031947532846002763 10031947532846002763 Yes دانشگاه حکیم سبزواری مهدی اسدی asadimehdi11@yahoo.com 10031947532846002764 10031947532846002764 No دانشگاه فردوسی مشهد