fa ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر طبقه بندی‌های اقلیمی در قسمت‌هایی از شمال غرب ایران تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چکیده</span></span></span></strong><br> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تغییر</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اقلیم</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یکی</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مهمترین</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">چالش&shy;هایی</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">است</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">که</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بخش&shy;های</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مختلف</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">زندگی</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بشر را</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تحت</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تأثیر</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قرار</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">داده است.</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در این مطالعه ابتدا نوع اقلیم در دوره پایه (1979-2009) در دو ایستگاه ارومیه و خوی طبق طبقه&shy;بندی&shy;های اقلیمی دومارتن و سلیانینف مشخص گردید. پس از ارزیابی توانمندی مدل ریزمقیاس&shy;نمایی </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">LARS-WG</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در دوره پایه، از بین مدل&shy;های گردش عمومی جو، دو مدل</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> که دارای بیشترین شباهت با گذشته مناطق مورد مطالعه بودند، برای مطالعات دوره آتی انتخاب گردید. ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر الگوی بارندگی و دما در ایستگاه‌های ارومیه و خوی در دوره آتی 2011 تا 2040</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">میلادی انجام گردید. طبقه&shy;بندی اقلیمی دومارتن در دوره گذشته برای ایستگاه ارومیه و تمام سناریوهای دو مدل منتخب </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">HADCM3</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">HADGEM1</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> اقلیم نیمه خشک را نشان می&shy;دهد. نتایج نشان می&shy;دهد که تحت تأثیر تغییر اقلیم در ایستگاه ارومیه، ضریب خشکی دومارتن دارای روند افزایشی خواهد بود و نوع اقلیم از نوع نیمه خشک در دوره پایه، به سمت اقلیم مدیترانه&shy;ای در دوره آینده سوق خواهد یافت. طبق طبقه&shy;بندی اقلیمی سلیانینف، این ضریب در تمام سناریوهای دو مدل منتخب، بجزء سناریوی </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">A2</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> مدل </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">HADGEM1</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> افزایش خواهد یافت و اقلیم منطقه از استپ خشک به سمت استپ مرطوب سوق خواهد یافت. در ایستگاه خوی در دوره گذشته و تمام سناریوهای دو مدل منتخب </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">HADCM3</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ECHO-G</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> طبق طبقه&shy;بندی اقلیمی دومارتن، اقلیم از نوع خشک بوده و تحت تأثیر تغییر اقلیم ضریب اقلیمی دومارتن کاهش یافته و منطقه خشک&shy;تر می‌گردد. طبق طبقه بندی سلیانیوف به ازای تمام سناریوها، ضریب سلیانیوف روند نزولی را نشان می&shy;دهد. طوری که اقلیم منطقه از نوع بیابانی بوده و در دوره&shy;های آتی به دلیل افزایش دما و کاهش بارندگی، نوع اقلیم منطقه خشک&shy;تر و بیابانی&shy;تر خواهد گردید.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong><span dir="LTR">Abstract</span></strong><br> Climate change is one of the most important challenges which have affected various aspects of human life. In this study, first the type of climate was studied at the base period (1979-2009) at two stations of Urmia and Khoy. Climate was also identified according to the classifications of De Martonne and Selyaninov. After assessing the capability of the LARS-WG downscaling model during the base period, two models which were most similar to the base period of the studied regions were selected from general atmospheric circulation models for future studies. Assessing the effects of climate change on rainfall and temperature patterns at the two stations in the period from 2011 to 2040, De Martonne climate classification in the past period for the Urmia station and all scenarios of the two models of HADCM3 and HADGEM1 indicate a semi-arid climate. The results show that under the influence of changes at the Urmia station, the De Martonne drought factor will have an increasing trend and the region will shift from a semi-arid climate in the base period, towards a Mediterranean climate in the future period. According to the Selyaninov climate classification, this coefficient will increase in all scenarios of the two selected models, except for the A2 scenario of the HADGEM1 model. Regional climate will move from dry steppe to wet steppe. At Khoy Station in the base period and all scenarios of the two selected models of HADCM3 and ECHO-G, according to the climatic classification of De Martonne, the climate was dry and influenced by climate change. The De Martonne climate factor will decrease and the region becomes drier. According to the Selyaninov climate classification for all scenarios, the Selyaninov coefficient shows a downward trend. Thus, the climate of the region is desert type and due to increasing temperature and decreasing rainfall, the climate of the region will become drier and more arid in future periods.</div> ارومیه و خوی, مدل‌های گردش عمومی جو, HADCM3, HADGEM1, LARS-WG Urmia & Khoy, General atmospheric circulation models, HADCM3, HADGEM1, LARS-WG 35 46 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-730-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Mohammadlou محمد محمدلو muhammad.muhammadlou@gmail.com 10031947532846002468 10031947532846002468 Yes Watershed Sciences and Engineering, Gorgan University of Agriculture and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Naser Tahmasbipour ناصر طهماسبی پور ntahmasebipour@yahoo.com 10031947532846002469 10031947532846002469 No Department of Rangeland Engineering and Watershed Management, University of Lorestan دانشگاه لرستان