fa بررسی نقش گوراب در تأمین آب روستاهای مناطق بیابانی خوزستان تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">قدمت کشاورزی در دنیا، از جمله در میان‌رودان و دشت خوزستان به چند هزار سال می&rlm;رسد. مردم به تجربه و با تکیه بر فنونی به ظاهر ساده با استفاده از مصالح سنگ و خاک علاوه بر تولید محصولات کشاورزی توانسته‌اند آب و خاک را حفظ کنند و از فرسایش آبی، بادی، خطرات سیل و خشک‌سالی بکاهند. دشت خوزستان در انتهای حوضه زهکشی جریان&rlm;های رودخانه‌ای واقع شده&rlm; که در سال&rlm;های اخیر معضل گرد و غبار در آن تشدید شده است. علی&rlm;رغم معمول بودن استفاده از روش‌های نوین توسط دستگاه‌های دولتی برای تامین آب و حفاظت خاک در برابر فرسایش، استفاده از دانش بومی به دلیل سازگاری بیشتر و آشنایی مردم می&rlm;تواند موثرتر باشد. لذا هدف از این پژوهش معرفی و بررسی نقش گوراب به عنوان یک سازه سنتی در تامین آب روستاهای مناطق بیابانی در استان خوزستان می&rlm;باشد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">برای اجرای پروژه ابتدا با بررسی منابع موجود یک سری اطلاعات اولیه جمع‌آوری و سپس به کمک تصاویر ماهواره&rlm;ای گوگل ارث برخی از گوراب‌ها شناسایی شد. برای بررسی دقیق‌تر موضوع، سه شیوه بازدید میدانی، تکمیل پرسش‌نامه و مصاحبه با خبرگان به کار گرفته شد</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">. نتایج حاکی از این است </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">که به&rlm; طور کلی گوراب‌ها بر اساس شکل ظاهری و نحوه طراحی شامل سه دسته: دایره‌ای، مربعی و مستطیلی شکل، بر اساس اندازه شامل سه دسته: کوچک، متوسط و بزرگ و بر اساس نوع کارکرد و هدف مورد انتظار عمدتا به پنج دسته</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تقسیم می&rlm;شوند که </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در بعضی مناطق فقط نوع دایره&rlm;ای آن وجود دارد و برای کارکردهای مختلف استفاده می&rlm;شود ولی در بعضی مناطق چند نوع از آن وجود دارد که هرکدام با هدف خاصی احداث شده &rlm;اند.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">Agriculture dates back to several millennia in Mesopotamia and Khuzestan plain. Alongside agricultural production, people in this region have preserved water and soil, reduced water and wind erosion, and mitigated the impact of floods and drought based on experience, simple techniques, and using rocks and soil as construction material. The Khuzestan plain is located at the end of the drainage basin, where dust has become an issue in recent years. Therefore, the main aim of this research is to investigate the role of gourabs, a type of pond, as an indigenous structure for supplying water to the villages of desert areas in Khuzestan province. Initially, basic information was collected by reviewing the available resources. Then, some gourabs were identified and site selection was done in Google Earth using satellite imagery. For a more detailed study of the subject, field visits and interviews with experts were carried out, and questionnaires were distributed. The results indicate that in general, the shape of a gourab is either circular, square, or rectangular, and the structure is built in three sizes (small, medium, and large). We also found five types of function for these structures. In some areas circular gourabs are used for various functions, but in other areas each type of gourab serves a specific function.</div> <br> &nbsp; گوراب, دانش بومی, میان‌رودان, دهنو, هندیجان Gourab, Indigenous Knowledge, Mesopotamia, Dehno, Hendijan. 37 48 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-1401-1&slc_lang=fa&sid=1 Freidoon Soleimani فریدون سلیمانی frsolaimani@gmail.com 10031947532846004565 10031947532846004565 Yes Agriculture, Education and Extension Organization, Khozestan, Iran سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خوزستان، ایران Mahmood Arabkhedri محمود عرب خدری mahmood.arabkhedri@gmail.com 10031947532846004566 10031947532846004566 No Agriculture, Education and Extension Organization, Tehran, Iran سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران