fa تأثیر خاکپوش شنی بر میزان رواناب و کنترل فرسایش سطح آبگیر تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">افزایش جمعیت، گرم شدن زمین، تغییر الگوی بارش و کاهش آن باعث شده که مسئله آب و خاک به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های بشر امروز باشد. از روش‌هایی که می‌تواند تا حدودی مشکل مذکور را حل نماید مدیریت منابع آب و خاک در مناطق خشک و نیمه‌خشک می‌باشد. پوشاندن سطح خاک با مصالح طبیعی نفوذپذیر علاوه بر کاهش فرسایش آبی و بادی می‌تواند میزان تبخیر از سطح خاک را کاهش دهد و باعث افزایش ذخیره رطوبت و ماندگاری بیشتر آن در خاک شود. در این پژوهش تأثیر پوشش شنی به ضخامت پنج سانتیمتر بر روی میزان رواناب و فرسایش خاک بررسی و مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که پوشش شنی رواناب را از 14/5 لیتر بر مترمربع به 24/4 لیتر بر مترمربع و فرسایش را از 4/97 گرم بر مترمربع به 37/9 گرم بر مترمربع در طول دوره آماربرداری (دو سال) کاهش می‌دهد نتیجه اینکه پوشش شنی باعث کاهش فرسایش و تخریب خاک در اثر عوامل محیطی و فیزیکی ازجمله درجه حرارت، باد و ضربات قطرات باران می‌شود و علاوه بر کاهش فرسایش باعث کاهش تبخیر و رواناب، افزایش رطوبت و ماندگاری بیشتر آن در خاک می‌شود که این مسئله در مدیریت حفاظت آب و خاک از اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">Due to population growth, global warming, changing precipitation patterns, and decreasing precipitation, water and soil are two of the most important human issues. Water and soil resources management in arid and semi-arid regions is one of the methods that can solve water and soil issues. Covering the soil surface with permeable natural materials can reduce water and wind erosion and evaporation from the soil surface and increase soil moisture storage. In this study, the effect of sand cover on runoff and soil erosion was investigated. The results showed that the sand cover reduces runoff from 5.14 lit/m² to 4.24 lit/m² and reduces erosion, from 97.4 gr/m² to 9.37 gr/m² during the census period (2 years). The results indicated that the sand cover reduces soil erosion and degradation due to environmental and physical factors such as temperature, wind, and raindrops. In addition, sand cover reduces evaporation and runoff, increases moisture, and more durability in the soil, which is very important in water and soil management.</div> بارش, خاکپوش, رواناب, سطح آبگیر, شن, فرسایش. precipitation, mulch, Runoff, sand, catchment area, erosion. 9 20 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-53-2&slc_lang=fa&sid=1 Davood Niknezhad داود نیک نژاد Niknezhad2005@yahoo.com 10031947532846003560 10031947532846003560 Yes East Azarbaijan Research and Education Center for Agricultur and Natural Resources مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی