fa مدل‌سازی منحنی تداوم جریان ماهانه به‌روش رگرسیون غیرخطی برای حوضه‌های بدون آمار استان اردبیل تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="FA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">منحنی تداوم جریان </span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">(</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">FDC</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) بیان‌گر توزیع فراوانی جریان آب در یک بازه زمانی است که به‌طور گسترده‌</span></span><i> </i><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در هیدرولوژی برای ارزیابی طیف‌های مختلف کاربرد جریان آب رودخانه‌ها استفاده می‌شود. لذا، توسعه یک مدل و روش مناسب برای برآورد آن در حوضه‌های فاقد آمار ضروری است. در همین راستا، در پژوهش حاضر، از مدل‌سازی </span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مبتنی بر</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">رگرسیون غیرخطی، برای تهیه </span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">FDC</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بر اساس داده‌های دبی جریان آب (مترمکعب بر ثانیه) و بارش (میلی‌متر) </span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در دوره آماری 1381</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">-1392، مساحت (کیلومترمربع) و شیب متوسط (درصد)</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">حوضه‌های بالادست مربوط به 30 ایستگاه استان اردبیل استفاده شد. برای تحلیل رگرسیون غیرخطی، حدود 70 و 30 درصد ایستگاه‌ها به ترتیب برای </span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">واسنجی</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و اعتبارسنجی در نظر گرفته شدند. توسعه مدل برآورد </span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">FDC</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">شامل چندین مرحله ازجمله بی‌بعد کردن داده‌های جریان دبی، نرمال‌سازی، تعریف پارامترهای معادلات رگرسیون غیرخطی و محاسبه چارک‌ها بوده است. درنهایت پس از آزمون رابطه‌های مختلف، رابطه </span></span><m:omath><i><span dir="LTR"><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r>Q</m:r><m:r>=0.00002385(</m:r></span></span></i><m:ssup><m:ssuppr></m:ssuppr></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:ssuppr></m:ssuppr></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:ssuppr><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:ctrlpr></m:ctrlpr></span></m:ssuppr><m:e></m:e></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:e></m:e></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:e><i><span dir="LTR"><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r>AP</m:r><m:r>)</m:r></span></span></i></m:e><m:sup></m:sup></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:sup></m:sup></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:sup><i><span dir="LTR"><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r>0.571</m:r></span></span></i></m:sup></m:ssup><m:ssup><m:ssuppr></m:ssuppr></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:ssuppr></m:ssuppr></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:ssuppr><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:ctrlpr></m:ctrlpr></span></m:ssuppr><m:e></m:e></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:e></m:e></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:e><i><span dir="LTR"><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r>S</m:r></span></span></i></m:e><m:sup></m:sup></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:sup></m:sup></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:sup><i><span dir="LTR"><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r>0.845</m:r></span></span></i></m:sup></m:ssup></m:omath><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="position:relative"><span style="top:3.0pt"> </span></span></span></span>&nbsp;<span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">با در نظر گرفتن تمام متغیرهای ورودی با ضریب تعیین (</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">R²</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) برابر با 78/0 و </span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">میانگین قدر مطلق خطا </span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">(</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">MAE</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">)</span></span><i> </i><span lang="FA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">برابر با</span></span><i> </i><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">021/0 به‌عنوان رابطه نهایی برای مدل‌سازی </span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">FDC</span></span> <span lang="FA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در حوضه‌های فاقد آمار </span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="" style="font-family:">معرفی شد.</span></span><span lang="FA"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><m:omath></m:omath></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><m:omath></m:omath></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span calibri="" style="font-family:"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The flow </span><span new="" roman="" style="font-family:" times="">duration</span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> curve (FDC) represents the frequency distribution of water flow over a period of time, which is widely used in hydrology to evaluate different ranges of river water flow applications. Therefore, it is necessary to develop a suitable estimation model and method in un-gauged watersheds. To this end, in the present study, a modeling method based on nonlinear regression, for the preparation of FDC based on water flow (Q) and precipitation (P) data in the statistical period 2002-2013, area (A) and mean slope (S) of upland watersheds of 30 stations of Ardabil Province were used. For nonlinear regression analysis, about 70 and 30% of the stations were considered for calibration and validation, respectively. The development of the FDC estimation model involved several steps, including nondimensionalization of flow data, normalization, definition of the parameters of nonlinear regression equations, and calculation of required quartiles. According &nbsp;to the results, after testing different equations, the equation </span><m:omath><i><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r>Q</m:r><m:r>=0.00002385(</m:r></span></i><m:ssup><m:ssuppr></m:ssuppr></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:ssuppr><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:ctrlpr></m:ctrlpr></span></m:ssuppr><m:e></m:e></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:e><i><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r>AP</m:r><m:r>)</m:r></span></i></m:e><m:sup></m:sup></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:sup><i><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r>0.571</m:r></span></i></m:sup></m:ssup><m:ssup><m:ssuppr></m:ssuppr></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:ssuppr><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:ctrlpr></m:ctrlpr></span></m:ssuppr><m:e></m:e></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:e><i><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r>S</m:r></span></i></m:e><m:sup></m:sup></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:sup><i><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r>0.845</m:r></span></i></m:sup></m:ssup></m:omath></span><span calibri="" style="font-family:"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="position:relative"><span style="top:2.5pt"> </span></span></span></span>&nbsp;<span new="" roman="" style="font-family:" times="">considering all input variables with a coefficient of determination (R²) 0.78 and mean absolute error (MAE) 0.021, was introduced as the final equation for FDC modeling in watersheds without statistics. </span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span calibri="" style="font-family:"><m:omath></m:omath></span></span></div> بی‌بعد سازی, رژیم جریان رودخانه, مدیریت منابع آب, مدل‌سازی منطقه‌ای. Nondimensionalization, River flow regime, Water resources management, Regional modeling. 1 18 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-654-2&slc_lang=fa&sid=1 Leyla Babaei لیلا بابایی babaee.leyla1395@gmail.com 10031947532846004371 10031947532846004371 No Urmia University گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه Mohammad Hossein Jalili محمدحسین جلیلی z.hazbavi@uma.ac.ir 10031947532846004372 10031947532846004372 No University of Mohaghegh Ardabili گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل Zeinab Aminzadeh زینب امین زاده z.hazbavi@uma.ac.ir 10031947532846004373 10031947532846004373 No University of Mohaghegh Ardabili گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل Freidoon Soleimani فریدون سلیمانی frsolaimani@gmail.com 10031947532846004374 10031947532846004374 No Khuzestan Agricultural and Natural Resouces Research and Education Center, AREEO بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران Zeinab Hazbavi زینب حزباوی z.hazbavi@uma.ac.ir 10031947532846004375 10031947532846004375 Yes University of Mohaghegh Ardabili گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، پژوهشکده مدیریت آب، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل