fa ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر متغیر‌های بارش و دما با استفاده از سناریوهای انتشار (مطالعه موردی: منطقه اقلیمی کاشمر) تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">تغییر اقلیم بر وقایع حدی از جمله سیلاب و خشک‌سالی اثر می‌گذارد. این پژوهش در حوزه آبخیز شهرستان کاشمر در استان خراسان رضوی انجام شد و از خروجی مدل‌های گردش عمومی جو از سری مدل‌های </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">CMIP5</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> به</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:black">‌</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">منظور بررسی عملکرد و صحت‌سنجی این مدل‌ها در پیش‌بینی پارامتر‌های اقلیمی بارش، دمای متوسط، دمای بیشینه و دمای کمینه در بازه زمانی (2005-1989) استفاده شد. انتخاب مدل برتر با استفاده از شاخص‌های ارزیابی ضریب تبیین، مجذور میانگین مربعات خطا، میانگین مطلق خطا، ضریب همبستگی، میانگین مربعات خطا صورت گرفت. در نهایت روش ریزمقیاس‌نمایی </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">BCSD</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> برای سه دوره زمانی آینده نزدیک (2038-2020)، آینده میانی (2069-2039) و آینده دور (2100-2070) در مدل </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">IPSL-CM5A-MR</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> و سناریو‌های انتشار آینده (</span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">RCP2.6</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">RCP4.5</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">RCP6</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">، </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">RCP8.5</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">) مورد بررسی قرار گرفت. به</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:black">‌</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">منظور بررسی روند تغییرات مؤلفه‌های بارندگی و دمای ماهانه، فصلی، سالانه و کل دوره، از آزمون آماره من-کندال استفاده شد. نتایج شاخص‌های ارزیابی مدل، برای چهار مدل اقلیمی حاکی از عملکرد مدل </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">IPSL-CM5A-MR</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> در شبیه‌سازی بارش و دما با ضریب همبستگی بالا و کم بودن نسبی شاخص‌های خطا در مقایسه با سایر مدل‌هاست. نتایج بررسی روند بارندگی نشان داد که در آینده دور بارندگی کاملاً کاهشی بوده و دارای بیش‌ترین کاهش در سناریوی </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">RCP8.5</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> به مقدار 12/41- میلی‌متر است. میزان دمای متوسط نیز در تمام ماه‌ها افزایشی بوده و بیش‌ترین افزایش دمای متوسط در آینده دور و سناریوی </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">RCP8.5</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> و برابر 58/7 درجه سانتی‌گراد در سپتامبر است. میزان دمای کمینه و دمای بیشینه در تمام ماه‌ها افزایش می‌یابد و بیش‌ترین افزایش دمای کمینه در آینده دور و سناریوی </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">RCP8.5</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> به میزان 35/8 درجه سانتی‌گراد در سپتامبر و بیش‌ترین افزایش دمای بیشینه در آینده دور و سناریوی </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">RCP8.5</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> به میزان 09/7 درجه سانتی‌گراد در مارس است.</span></span></span></div> <span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Climate change affects extreme events such as floods and droughts. This research was conducted in the watershed of Kashmar City in Khorasan Razavi province and the output of general circulation models from the CMIP5 model series was used to check the performance and validity of these models in predicting the climatic parameters of precipitation, average temperature, maximum temperature, and minimum temperature during the period 1989-2005. The best model was selected using the evaluation indices of the determination coefficient, the root means squared error, the absolute mean error, the correlation coefficient, and the mean squared error. Finally, the BCSD method was employed to downscale the data for three time periods near future (2020-2038), middle future (2039-2069), and far future (2070-2100) under the IPSL-CM5A-MR model and future emission scenarios (RCP2.6, RCP4. 5, RCP6, RCP8.5). The Mann-Kendall statistic test was used in order to investigate the trend of changes in monthly, seasonal, and annual rainfall and temperature variables. The results of the model evaluation indices for four climate models indicated the highest performance of the IPSL-CM5A-MR model in simulating precipitation and temperature with a high correlation coefficient and relatively low error indices compared to other models. The results of the investigation of the rainfall trend showed that in the far future, the rainfall component will be completely decreasing and it will have the largest decrease under the RCP8.5 scenario with a value of -41.12 mm. The average temperature is also increasing in all months and the maximum increase in the average temperature in the far future under the RCP8.5 scenario is 7.58 &deg;C. The amount of minimum temperature and maximum temperature increases in all months, and the maximum increase of minimum temperature in the far future interval under the RCP8.5 scenario is 8.35 &deg;C. Furthermore, the maximum increase in the maximum temperature in the far future interval under the RCP8.5 scenario is 7.09 &deg;C.</span></span></span> آزمون من-کندال, خشکسالی, ریز مقیاس‌نمایی, شبیه سازی, کاشمر, متغیرهای آب و هوایی, مدل‌های گردش عمومی جو. Climate variables, Downscaling, Drought, General circulation models, Kashmar, Mann-Kendall test, Simulation. 94 111 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-2152-1&slc_lang=fa&sid=1 Atefeh Dastgerdi عاطفه دستگردی a.dastgerdi72@gmail.com 10031947532846004878 10031947532846004878 Yes M.Sc. Student, Department of Watershed Engineering, Faculty of Natural Resources and Environment, Member of Research Group on Drought and Climate Change, University of Birjand, Birjand, Iran, Email: a.dastgerdi72@gmail.com دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران، a.dastgerdi72@gmail.com Hadi Memarian هادی معماریان hadi_memarian@birjand.ac.ir 10031947532846004879 10031947532846004879 No Associate Professor, Department of Watershed Engineering, Faculty of Natural Resources and Environment, Member of Research Group on Drought and Climate Change, University of Birjand, Birjand, Iran, Email: hadi_memarian@birjand.ac.ir دانشیار، گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران، hadi_memarian@birjand.ac.ir Mohsen Pourreza Bilondi محسن پوررضا بیلندی mohsen.pourreza@birjand.ac.ir 10031947532846004880 10031947532846004880 No Associate Professor, Department of Water Science and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Birjand, Birjand, Iran, Email: mohsen.pourreza@birjand.ac.ir دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران، mohsen.pourreza@birjand.ac.ir Mahdi Mokari مهدی مکاری mehdimokari@gmail.com 10031947532846004881 10031947532846004881 No Assistant Professor, Department of Water Science and Engineering, Faculty of Agriculture, Kashmar Higher Education Center Iran, Email: mehdimokari@gmail.com استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، مرکز آموزش عالی کاشمر، کاشمر، ایران، mehdimokari@gmail.com Amirhosein Aghakhani Afshar امیر حسین آقاخانی افشار a.s.a.a.6269@gmail.com 10031947532846004882 10031947532846004882 No Ph.D., Department of Water Engineering, Faculty of Civil Engineering, University of Tabriz, Tabriz, Iran, Email: a.s.a.a.6269@gmail.com دکتری، گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران، a.s.a.a.6269@gmail.com