fa ارزیابی تاثیر یک روش جدید استفاده از آب باران در استقرار پوشش گیاهی، احیای اراضی و کنترل گرد و غبار تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">در این پژوهش، با استفاده از فناوری‌های نوین و مدل الگویی احیاء خاک، راه&shy;کاری جامع برای احیای اراضی دلتایی بیابانی کانون گرد و غبار، در یکی از کانون&shy;های منشا گرد و غباردر ناحیه‌ای هندیجان (استان خوزستان) ارائه شده است. در سال 1380 سه استان کشور با معضل ریزگرد مواجه بوده&shy;اند که بعد از 5 سال دوبرابر و پس از ده سال معضل به 14 استان گسترش یافته است. گرچه طوفان&shy;‌های بزرگ به‌صورت مکرر اتفاق نمی&shy;افتد ولی در صورت وقوع در مسیر حرکت می&shy;تواند تقویت و یا تضعیف شده و تداوم و آسیب فرامنطقه&shy;ای بیش‌تری وارد &shy;کند. لذا اقدامات کنترل منشاء محلی می&shy;تواند منجر به کنترل گرد و غبار منطقه‌ای و کاهش شدت، غلظت و تداوم طوفان&shy;های فرامنطقه&shy;ای شود. این پژوهش از رویکردی چندجانبه بهره برده که شامل استفاده از بارش‌های فصلی و سیلاب ناگهانی برای احیای خاک، آبخوان‌داری، خاک‌شویی، به‌کارگیری اقدامات بیومهندسی و کاشت گیاهان مقاوم به خشکی، کاهش شوری و تبخیر و حفظ رطوبت خاک می‌شود. اجرای این مدل در ۱۰۰۰ هکتار از اراضی دلتایی، منجر به احیای زمین و کنترل مؤثر گرد و غبار با پایداری بلندمدت و منافع اجتماعی شده‌است. از دستاوردهای مهم این طرح، عدم ضرورت انتقال صدها میلیارد مترمکعب از منابع متعارف آبی با هزینه‌های گزاف، جلوگیری از شور و قلیایی شدن اراضی، حذف استفاده از مالچ نفتی (که علاوه‌بر پرهزینه بودن از نظر محیط‌زیستی نیز آسیب‌زا بوده) و احیاء یکپارچه اراضی به‌صورت کامل به‌عنوان یک گزینه پایدارتر شده است. این مدل نوین می‌تواند الگویی کارآمد برای احیای سایر مناطق آسیب‌دیده از فرسایش خاک و گرد و غبار باشد و نقش مهمی در توسعه پایدار اراضی و بهبود شرایط محیط، تولید محصولات علوفه&shy;ای، خوراکی و صنعتی با مزیت محیط‌زیستی بالاتر، هزینه کم‌تر و پایداری بالاتر ایفا کند.</span></span></span>&nbsp;</p> <div style="text-align: justify;"><span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">In this study, using modern technologies and a model for soil rehabilitation, a comprehensive solution is proposed for the restoration of alluvial desert lands in an area near Hendijan (one of the hot spots in Khuzestan province). In the year 2001, three provinces faced the issue of fine dust; after five years, the problem doubled, and after ten years, it expanded to 14 provinces. Although large dust storms do not occur frequently, when they do happen along their path, they can be either amplified or weakened, resulting in prolonged and more widespread regional damage. Therefore, implementing local source control measures can lead to regional dust control and reduce the intensity, concentration, and persistence of widespread dust storms</span></span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">. </span></span></span></span><span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">The study adopts a multi-dimensional approach that includes</span></span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">: u</span></span></span></span><span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">sing seasonal precipitation and flash floods for soil rehabilitation, aquifer recharging and soil leaching, employing bioengineering measures and planting drought-resistant vegetation, reducing salinity and evaporation, as well as preserving soil moisture. Implementing this model on 1,000 ha of alluvial lands has led to land restoration and effective, long-term control of dust storms with accompanying social benefits. Important outcomes of the project include: eliminating the need to transfer hundreds of billions of cubic meters from conventional water resources at high costs, Preventing the salinization and alkalization of lands, eliminating the use of oil-based mulches (which are not only expensive but also environmentally harmful), achieving a fully integrated rehabilitation of the lands as a more sustainable option (in contrast to point-wise planting of 200 low-yield trees per ha, which incurs several times higher costs and comes with maintenance and environmental challenges). This innovative model can serve as an efficient framework for the rehabilitation of other areas affected by soil erosion and dust storms. It plays an important role in sustainable land development and the improvement of environmental conditions, as well as in the production of forage, food, and industrial products with higher advantages, lower costs, and greater sustainability.</span></span></span></span></div> خاک, احیای اراضی, طوفان, آبگیر Soil, Soil Rehabilitation, Storm, Watershed 103 120 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-2340-1&slc_lang=fa&sid=1 Frood Sharifi فرود شریفی fs1338@yahoo.com 10031947532846006121 10031947532846006121 No Professor, Hydrology and Water Resources Development Research Group, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Iran, Email: fs1338@yahoo.com 1. استاد، گروه پژوهشی هیدرولوژی و توسعه منابع آب، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، ایران fs1338@yahoo.com sahel haghighi ساحل حقیقی sahel.haghighi66@gmail.com 10031947532846006122 0009-0009-5900-3904 Yes Research Expert, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Iran, Email: Sahel.haghighi66@gmail.com کارشناس پژوهشی، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، ایران Sahel.haghighi66@gmail.com Hadi Kargar هادی کارگر Hadi_k1360@yahoo.com 10031947532846006123 10031947532846006123 No Assistant Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Iran, Email: Hadi_k1360@yahoo.com استادیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، ایران Hadi_k1360@yahoo.com Rahim Kazemi رحیم کاظمی Ra_hkazemi@yahoo.com 10031947532846006124 10031947532846006124 No Assistant Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Iran, Email: Ra_hkazemi@yahoo.com استادیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، ایران Ra_hkazemi@yahoo.com Hamid Davoodi حمید داودی Hamid_davoody@yahoo.com 10031947532846006125 10031947532846006125 No Research Expert, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Iran, Email: Hamid_davoody@yahoo.com کارشناس پژوهشی، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، ایران Hamid_davoody@yahoo.com Mansour Chatrnor منصور چترنور m.chatrnor@gmail.comr 10031947532846006126 0009-0001-9229-0820 No Research Expert, Iran's Soil and Water Research Institute, Iran, Email: m.chatrnor@gmail.com کارشناس پژوهشی، موسسه تحقیقات خاک و آب، ایران m.chatrnor@gmail.com Zieaodin Shoaei ضیاءالدین شعاعی zshoai@gmail.com 10031947532846006127 10031947532846006127 No Associate Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Iran, Email: zshoai@gmail.com دانشیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، ایران zshoai@gmail.com