Journal of Rainwater Catchment Systems

fa امکان‌سنجی جمع‌آوری آب باران به عنوان یک روش جایگزین تأمین آب مناطق روستایی در آب و هوای نیمه‌خشک Feasibility of rainwater harvesting as an alternative water supply method for rural areas in semi-arid climates تخصصي Special پژوهشي Research در این مطالعه، کیفیت فیزیکوشیمیایی و میکروبی شش منبع آبی شامل سه منبع محلی روستای چناران (مخزن، آبشار و چشمه) و سه منبع حاصل از جمع‌آوری آب باران (سطوح ایزوگام، ایرانیت و فضای باز) در دو بازه زمانی (هم‌زمان با نمونه‌برداری و دو ماه پس از آن) مورد بررسی قرار گرفت. نمونه‌برداری در سه مرحله تکرار شد و ۱۲ پارامتر کیفی از جمله EC، TDS، pH، نیترات، فسفات و فلزات قلیایی مطابق با روش‌های استاندارد آزمایشگاهی سنجش شدند. نتایج با استانداردهای سازمان جهانی بهداشت (WHO) و استاندارد ملی ایران (ISIRI 1053) مقایسه شد. نتایج تحلیل آماری با استفاده از آزمون T زوجی نشان داد که میانگین پنج پارامتر فسفات، نیترات، سدیم، هدایت الکتریکی و کدورت در دو بازه زمانی مورد بررسی تفاوت معنی‌داری داشته است (مقادیر p-value به‌ترتیب 015/0، 000/0، 013/0، 022/0 و 010/0؛ p-value <0.05). هم‌چنین، کم‌ترین تفاوت بین دو بازه زمانی مربوط به دو فاکتور کیفی Ca و TDS بود که مقادیر p-value آن‌ها به‌ترتیب 562/0 و 508/0 گزارش شد. بررسی دیاگرام گیبس نشان داد که پارامترهای کیفی در آب باران دارای منشأ جوی‌اند، در حالی‌که منابع محلی تحت تأثیر فرآیندهای زمین‌شناختی (سنگ–آب) قرار گرفته‌اند. تحلیل مثلثی کاتیونی بیانگر آن است که تیپ کاتیونی در برخی منابع مانند آب مخزن و آبشار سدیک و در برخی دیگر مانند ایزوگام کلسیک است. نتایج میکروبی نشان داد که منابع آب آبشار و چشمه در هر دو بازه زمانی آلوده و برای شرب نیاز به ضدعفونی دارند، در حالی‌که آب باران و مخزن عاری از آلودگی میکروبی بودند. به‌طور کلی، هرچند بیش‌تر منابع آبی روستا از نظر استانداردهای شرب قابل قبول‌اند، تصفیه اولیه به لحاظ میکروبی برای مصرف انسانی ضروری است. In this study, the physicochemical and microbiological quality of six water sources, including three local sources in Chenaran village (a reservoir, a waterfall, and a spring) and three rainwater harvesting sources (collected from bitumen-coated roofs, asbestos roofs, and open surfaces), was evaluated over two time intervals (at the time of sampling and two months later). Sampling was conducted in three replications, and twelve quality parameters, including EC, TDS, pH, nitrate, phosphate, and alkaline metals, were measured using standard laboratory methods. The results were compared with the guidelines of the World Health Organization (WHO) and the Iranian National Standard (ISIRI 1053). The statistical analysis using the paired T-test indicated that the mean values of five quality parameters, including phosphate, nitrate, sodium, EC, and turbidity, exhibited significant differences between the two sampling periods (p-values: 0.015, 0.000, 0.013, 0.022, and 0.010; p-value<0.05). In contrast, the least variation between the two periods was observed for the quality factors Ca and TDS, with p-values of 0.562 and 0.508, respectively. The Gibbs diagram analysis indicated that the quality parameters of rainwater sources had an atmospheric origin, while the local sources were influenced by geochemical processes (rock–water interaction). The cationic trilinear diagram revealed that some sources, such as the reservoir and waterfall, exhibited sodium-type water, while others, like the bitumen-coated roof, showed calcium-type water. The microbial analyses revealed that the waterfall and spring water sources were contaminated in both sampling periods and therefore require disinfection before drinking, whereas rainwater and reservoir sources were free from microbial contamination. Overall, although most of the village’s water sources met drinking water standards, preliminary microbial treatment remains essential to ensure safety for human consumption. استحصال آب باران, خصوصیات فیزیکوشیمیایی, آلودگی میکروبی, دیاگرام گیبس, روستای چناران. Rainwater Harvesting, Physicochemical Characteristics, Microbial Contamination, Gibbs Diagram, Chenaran Village 37 54 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-661-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Fard Davaji مهدی فرد دوجی m.farddavaji@gmail.com 10031947532846006074 0009-0002-7682-2660 No M.Sc., Department of Rangeland and Watershed Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad, Iran, Email: m.farddavaji@gmail.com 1. کارشناس ارشد، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبد، ایران، m.farddavaji@gmail.com Nader Jandaghi نادر جندقی nader.jandaghi@gmail.com 10031947532846006075 10031947532846006075 Yes Associate Professor, Department of Rangeland and Watershed Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad, Iran, E-mail: nader.jandaghi@gmail.com دانشیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد، ایران، nader.jandaghi@gmail.com Mojtaba Ghareh Mahmoodlu مجتبی قره محمودلو m.g.mahmoodlu@gmail.com 10031947532846006076 10031947532846006076 No Associate Professor, Department of Rangeland and Watershed Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad, Iran, E-mail: m.g.mahmoodlu@gmail.com دانشیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد، ایران، m.g.mahmoodlu@gmail.com Amin Mohamadi Ostadkelaye امین محمدی استادکلایه amubaran@gmail.com 10031947532846006077 10031947532846006077 No Assistant Professor, Department of Rangeland and Watershed Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad, Iran, E-mail: amubaran@gmail.com استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد، ایران، amubaran@gmail.com Mostafa Seyyed مصطفی سید mostafa.seyyd1353@gmail.com 10031947532846006078 0009-0003-4002-1017 No Lecturer, University of Applied Science and Technology, Golestan, Iran, E-mail: mostafa.seyyd1353@gmail.com مربی آموزشی، دانشگاه جامع علمی کاربردی، گلستان، ایران، mostafa.seyyd1353@gmail.com