Journal of Rainwater Catchment Systems

fa بررسی اثر فعالیت‌های صنعتی، آبزی‌پروری و خانگی بر نوسان مواد مغذی در رودخانه تجن The effect of industrial activities, fishery and domestic on nutrients fluctuation in the Tajan river عمومى General پژوهشي Research مواد مغذی از منابع مختلف، روانابهای کشاورزی، فاضلابهای صنعتی و شهری وارد آب های سطحی و زیرزمینی میشوند. هدف از این مطالعه، بررسی مواد مغذی (فسفات و نیترات) منابع مهم آلاینده رودخانه تجن شامل استخرهای پرورش ماهی، صنایع آنتی بیوتیکسازی، شیر پاستوریزه پاکسار، چوب و کاغذ مازندران، ذرات معلق جامد کارگاه‌های شن و ماسه و فاضلابهای منازل مسکونی است. با مطالعات میدانی در حوزه آبخیز تجن، مصاحبه با مردم محلی و نیز اخذ اطلاعات از ادارات مرتبط، منابع آلاینده صنعتی و جمعیتی در حوزه آبخیز تجن شناسایی شد. در ادامه نمونه‌برداری از چهار کارخانه شن و ماسه در مسیر رودخانه، آب خروجی سه استخر پرورش ماهی دومنظوره، چهار استخر پرورش ماهی سرد آبی و پنج استخر پرورش ماهی گرمابی و پساب خروجی کارخانه آنتی‌بیوتیک‌سازی، چوب و کاغذ مازندران و کارخانه لبنیات سازی پاکسار صورت پذیرفت. تحلیل مواد مغذی با استفاده از دستگاه فتومتر صورت پذیرفت. برای بررسی میزان ذرات معلق جامد کارگاه‌های شن و ماسه، نمونه‌برداری از بالادست و پایین‌دست این صنعت صورت پذیرفت و میزان ذرات معلق جامد به روش برجاگذاری به مدت 24 ساعت و تخلیه آب رویی و در نهایت خشک نمودن رسوب تغلیظ شده در دمای 105 درجه آون مشخص شد. میزان بار آلودگی ورودی از منطقه گردشگری اسکله سد شهید رجایی و پارک واقع در حاشیه رودخانه تجن در شهر ساری به‌عنوان کانونهای جمعیتی اصلی آلاینده در حوزه آبخیز تجن شناسایی و میزان نیتروژن و فسفر تولیدی انسانی براساس ضوابط و معیارهای موجود 3-5 گرم فسفر آلی برای هر شخص در روز و 6-10 گرم نیتروزن آلی در روز برای هر شخص در نظر گرفته شد. بررسیهای به عمل آمده نشان داد که غلظت ذرات معلق جامد در پایین دست کارگاه‌های شن و ماسه نسبت به بالادست به‌طور متوسط 4/0 گرم در لیتر افزایش و نیز غلظت نیترات در استخرهای پرورش ماهی سردآبی 2/0 میلی‌گرم در لیتر در آب خروجی کارگاهها افزایش یافته است. هم‌چنین برآورد شد که 45 کیلوگرم در روز فسفر آلی و 120 کیلوگرم در روز نیتروژن آلی از طریق فاضلاب‌های خانگی شهر ساری و حومه به‌طور مستقیم وارد رودخانه تجن میشود. <table class="Table" style="border-collapse:collapse; border:none" width="102%"> <tbody> <tr> <td style="border-bottom:1px dashed #0070c0; width:69%; padding:0mm 2px 0mm 2px; height:19px; border-top:1px dashed #0070c0; border-right:1px dashed #0070c0; border-left:1px dashed #0070c0" valign="top">Nutrients from various sources, such as agricultural runoff, industrial and municipal wastewater, enter surface water and groundwater. This study aimed to evaluate the amount of phosphate and nitrate from the main pollutant sources of the Tajan River, including fish ponds, the antibiotics industry, Paksar, Mazandaran Wood and Paper mill, and Sand exploitation factories, and residential wastewater. Through field studies in the Tajan watershed, interviews with local people, and information from relevant departments, industrial and population pollutant sources were identified. In addition, sampling was carried out from four sand and gravel factories along the river, the effluent of three dual-purpose fish farming ponds, four cold-water fish farming ponds, and five warm-water fish farming ponds, and the effluent of the Mazandaran antibiotic, wood, and paper factories, and the Paksar dairy factory. Nutrient analysis was carried out using a photometer. To investigate the amount of suspended solid particles in the sand and gravel factories, sampling was carried out upstream and downstream of this industry, and the amount of suspended solid particles was determined by placing the sediment for 24 hr, draining the supernatant water, and finally drying the concentrated sediment at a temperature of 105 ºC in an oven. The amount of pollution load entering from the Shahid Rajaee Dam tourist area and the park located on the banks of the Tajan River in Sari city was identified as the main population centers of pollutants in the Tajan watershed, and the amount of human-produced nitrogen and phosphorus was considered to be 3-5 gr of organic phosphorus per person per day and 6-10 gr of organic nitrogen per person per day, based on existing criteria and standards. Studies have shown that the concentration of suspended solids in the workshops downstream of upstream was increased by 0.4 gr L-1 on average. Nitrate concentrations in cold water fish ponds were increased on average by 0.2 mg L-1 in the ponds' output. It was estimated that 45 kg d-1 of organic phosphorus and 120 kg d-1 of organic nitrogen from household wastewater located in Sari city and the countryside enter directly into the Tajan River. </td> </tr> </tbody> </table> استخرهای پرورش ماهی, رودخانه تجن, صنایع, فاضلاب انسانی Fish ponds, Industry, Residential wastewater, Tajan River 39 50 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-2403-1&slc_lang=fa&sid=1 Reza Dahmardeh Behrooz رضا دهمرده بهروز dahmardehbehrooz@uoz.ac.ir 10031947532846006431 10031947532846006431 Yes Associate Professor, Department of Environment, Faculty of Natural Resources, University of Zabol, Zabol, Iran, dahmardehbehrooz@uoz.ac.ir دانشیار گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران. dahmardehbehrooz@uoz.ac.ir فاطمه عین الهی پیر rajaei_fatemeh@znu.ac.ir 10031947532846006432 10031947532846006432 No Associate Professor, Department of Environment, Faculty of Natural Resources, University of Zabol, Zabol, Iran, fatemeheinollahi@uoz.ac.ir دانشیار گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران. fatemeheinollahi@uoz.ac.ir