fa بررسی تغییرات دمای سطح زمین و شاخص پوشش گیاهی استانداردشده (NDVI) در جنگل‌های دست‌کاشت استان خوزستان (مطالعه موردی: شهرستان دشت آزادگان) تخصصي Special پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">تغییرات گسترده پوشش زمین، در سال‌های اخیر با تغییرات اقلیمی باعث افزایش دمای سطح زمین و به دنبال آن افزایش تبخیر و کم شدن منابع آبی دردسترس شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی تأثیر طرح‌های جنگل‌کاری دست‌کاشت بر روند تغییرات شاخص پوشش گیاهی (</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">NDVI</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">) و دمای سطح زمین (</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LST</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">) در شهرستان دشت آزادگان استان خوزستان انجام شده است. در این پژوهش، از تصاویر ماهواره‌ای لندست </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">۸</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> و </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">۹</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> طی یک دوره </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:">۲۵</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> ساله (قبل و پس از اجرای جنگل‌کاری) استفاده شد. پس از تهیه نقشه کاربری اراضی با روش طبقه‌بندی نظارت‌شده و الگوریتم جنگل تصادفی، شاخص </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">NDVI</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> و </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LST</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> (با استفاده از الگوریتم تک کاناله) استخراج شدند. ضریب کاپا و صحت کلی در این پژوهش به ترتیب 96/0 و 8/94 درصد، بدست آمد که نشان دهنده دقت خیلی خوب نقشه کاربری اراضی دشت آزادگان است. تحلیل روند تغییرات با ترسیم نمودارهای سری‌زمانی و روش‌های آماری صورت گرفت. نتایج نشان داد که مناطق جنگل‌کاری شده و کشاورزی آبی، میانگین </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">NDVI</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> منطقه را به‌طور معناداری افزایش داده‌اند. علی‌رغم روند افزایشی دمای هوا در دوره مطالعه، </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LST</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> در طی این دوره 35/0 درجه سانتیگراد افزایش یافته است اما روند </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LST</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> از نظر آماری معنادار نبود. دمای سطح زمین در مناطق جنگل کاری شده کم‌تر از مراتع بود. این اثر عمدتاً از طریق مکانیسم‌های سایه‌اندازی و تبخیر‌تعرق ایجاد می‌شود. با این حال، شدت اثر خنک‌کنندگی تحت تأثیر عواملی چون تراکم پوشش، آلبیدو و مجاورت با منابع رطوبت متغیر بود. جنگل‌کاری می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد مدیریتی مؤثر، در بهبود پوشش گیاهی، تعدیل ریزاقلیم و کاهش تنش‌های حرارتی در مناطق گرم و خشک ایفای نقش کند. </span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Extensive land cover changes, coupled with climate change in recent years, have led to increased land surface temperature (LST), subsequently elevating evaporation rates and reducing available water resources. This study aimed to evaluate the impact of afforestation projects on the trends of the Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) and land surface temperature (LST) in Dasht-e Azadegan County, Khuzestan Province. Landsat 5, 7, 8 and 9 satellite imagery over a 25-year period (before and after afforestation) was utilized. Following land use mapping via supervised classification and the Random Forest algorithm, NDVI and LST (derived using the Single-Channel Algorithm) were extracted. The kappa coefficient and overall accuracy were 0.96 and 89.7%, respectively, that showed very good accuracy of the produced land use map.Trend analysis was performed using time-series graphs and statistical methods. Results indicated that afforested and irrigated agricultural areas significantly increased the regional mean NDVI. Despite a rising trend in air temperature during the study period, the LST in afforestration area increased 0.35 centigrade. But the LST trend was not statistically significant. LST in afforested areas was lower than LST in rangelands. This effect is primarily driven by shading and evapotranspiration mechanisms. However, the cooling intensity varied depending on factors such as vegetation density, albedo, and proximity to moisture sources. Afforestation can serve as an effective management strategy for enhancing vegetation cover, moderating microclimate, and reducing thermal stress in hot and arid regions.</span></span></span> خشک و نیمه‌خشک, دمای سطح زمین, ریزاقلیم, شاخص نرمال شده تفاضل پوشش گیاهی Arid and Semi-arid, Land Surface Temperature, Microclimate, NDVI 121 136 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-2421-1&slc_lang=fa&sid=1 zohreh khorsandi Kouhanestani زهره خورسندی کوهانستانی khorsandi@asnrukh.ac.ir 10031947532846006228 10031947532846006228 Yes Department of Nature Engineering, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan گروه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان Maasoumeh movaghari Roodposhti معصومه موقری رودپشتی Movaghari@asnrukh.ac.ir 10031947532846006229 10031947532846006229 No Department of Nature Engineering, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan گروه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان