fa امکان سنجی استحصال آب شرب دام در مناطق عشایری شهرستان درگز با ذخیره‌سازی آب زیرسطحی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="color:black"><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:lime"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">در سال‌های اخیر در برخی از مناطق عشایری شهرستان درگز، آبرسانی به عشایر از طریق تانکرهای سیار انجام می‌شود. بررسی‌های دفتری و میدانی اولیه نشان داد که روش‌های متداول تامین آب برای عشایر با محدودیت‌های زیادی همراه است. لذا در این مقاله، برای برخی از مناطق عشایری شهرستان درگز که در آن‌ها آب‌رسانی با استفاده از تانکرهای سیار انجام می‌شود، امکان‌پذیری تامین آب از طریق احداث بند زیرزمینی مورد بررسی قرار گرفت. در تحقیق ابتدا بخش‌هایی از منطقه که قابلیت احداث بند زیرزمینی را ندارند با استفاده از منطق بولین از محدوده مطالعاتی حذف شد. سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی فازی(</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="background:lime">FuzzyAHP</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:lime"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">)، در کلیه مناطقی که دارای پتانسیل اولیه احداث بندزیرزمینی هستند، عوامل مؤثر در مکان‌یابی بند زیرزمینی وزن دهی شد و مناطق مستعد شناسایی گردید. در بین پارامترهای وزن‌دهی شده به روش </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="background:lime">AHP</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:lime"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">، زمین‌شناسی و شیب با امتیاز 401/0 و 271/0 بیشترین امتیاز و کاربری اراضی و فاصله دسترسی به محل بند زیرزمینی با امتیاز 077/0 و 093/0 به ترتیب کمترین امتیاز را از نظر کارشناسان کسب کردند. در مرحله سوم از تحقیق، در مناطقی که دارای پتانسیل احداث بند زیرزمینی هستند، بررسی‌ها برای تعیین نقاط مورد نظر به عنوان نقاط مناسب برای احداث بند زیرزمینی انجام شد و این نقاط اولویت‌بندی شدند. برای تعیین محل محورهای مناسب بند زیرزمینی، با توجه به نقشه‌های موجود و تصاویر </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="background:lime">Google</span></span> <span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="background:lime">Earth</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:lime"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">، محل تنگ‌شدگی آبراهه‌ها در مناطق واجد پتانسیل احداث بند زیرزمینی مشخص شد و نقاط مورد بازدید میدانی قرار گرفت و نهایتاً سه نقطه مناسب برای احداث بند زیرزمینی شناسایی شد. چنانچه در سه نقطه </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="background:lime">D4</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:lime"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">،</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="background:lime">D2</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:lime"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">&nbsp;و </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="background:lime">D3</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:lime"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"> که در این بررسی پیشنهاد شده است مطالعات تکمیلی برای احداث بندزیرزمینی انجام شده و بندها احداث شود، با توجه به شرایط اقلیمی منطقه، هر بند زیرزمینی سالانه قابلیت سه نوبت آبگیری را خواهد داشت و در نقاط پیشنهادی فوق با احداث بند زیرزمینی سالانه به ترتیب امکان استحصال و بهره‌برداری حدود 40000 ، 16500 و 14000 مترمکعب آب زیرقشری وجود دارد که علاوه بر تامین آب شرب حدود 20000 راس دام عشایر و دامداران محلی، بخشی از آب شرب و بهداشتی مورد نیاز عشایر منطقه نیز تامین می‌گردد.</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; <table class="Table" style="width:100.0%; border-collapse:collapse; border:none" width="100%"> <tbody> <tr> <td style="border-bottom:1px dashed #0070c0; width:71%; padding:0cm 2px 0cm 2px; height:19px; border-top:1px dashed #0070c0; border-right:1px dashed #0070c0; border-left:1px dashed #0070c0" valign="top"><span style="font-size:10pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="color:black"><span style="font-size:9.0pt">In recent years, in some nomadic areas of Dargaz County, water supply to nomads has been carried out through mobile tankers. Initial desk and field surveys showed that the conventional methods of water supply to nomads have many limitations. Therefore, in this article, for some nomadic areas of Dargaz County where water supply is carried out using mobile tankers, the feasibility of water supply through the construction of an underground dam was investigated. <span style="background:lime">In the research, first, parts of the region that do not have the ability to construct an underground dam were removed from the study area using Boolean logic. Then, using the Fuzzy AHP method, in all areas that have the initial potential for constructing an underground dam, the factors effective in locating the underground dam were weighted and the susceptible areas were identified. Among the weighted parameters using the AHP method, geology and slope received the highest scores with scores of 0.401 and 0.271, and land use and access distance to the underground dam site received the lowest scores with scores of 0.077 and 0.093, respectively, according to experts. In the third stage of the research, in areas with potential for underground dam construction, surveys were conducted to determine the desired points as suitable points for underground dam construction and these points were prioritized. To determine the location of suitable axes for underground dams, according to existing maps and Google Earth images, the location of narrowing of waterways in areas with potential for underground dam construction was determined and the points were field visited and finally three suitable points for underground dam construction were identified.If dams are constructed at the three points D4, D2, and D3 which proposed in this study, each of these dams can extract and utilize approximately 40,000, 16,500, and 14,000 cubic meters of subsurface water annually, respectively. This amount of water will not only provide drinking water for approximately 20,000 livestock of nomads and local livestock farmers, but will also provide part of the drinking and sanitary water needed by the nomads.</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="background:yellow"><span style="letter-spacing:-.1pt"></span></span></span></span></span></td> </tr> </tbody> </table> بند زیرزمینی، آب‌ زیرقشری، تامین آب عشایر Underground dam, Subsurface water, water supply for nomads 0 0 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-46-6&slc_lang=fa&sid=1 Ali Bagherian Kalat علی باقریان کلات Alibagheriankalat@gmail.com 10031947532846006307 10031947532846006307 Yes Khorasan-e-Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی Ali Reza Eslami علیرضا اسلامی Ar.eslami@areeo.ac.ir 10031947532846006308 10031947532846006308 No Khorasan-e-Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی محمد رستمی خلج M.rostamikhalaj@areeo.ac.ir 10031947532846006309 10031947532846006309 No Khorasan-e-Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی