fa برآورد دمای خاک در اعماق مختلف با استفاده از متغیرهای هیدرواقلیمی در بیابان‌های ساحلی (مطالعه موردی: بندرعباس) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:.9pt;"><strong>چکیده </strong></p> <p dir="RTL" style="margin-right: 0.9pt; text-align: justify;">دمای خاک یکی از متغیرهای مهم در مطالعات هیدرواقلیمی کشاورزی و هواشناسی کشاورزی می‌باشد و کمبود آن در نقاط فاقد ایستگاه سینوپتیک که فعالیت‌های کشاورزی صورت می‌پذیرد یکی از چالش‌های بزرگ در بسیاری از مطالعات و تحقیقات بخش کشاورزی است. لذا هدف از این مطالعه تعیین ارتباط بین متغیرهای هیدرواقلیمی همچون بارندگی، دمای هوا، رطوبت هوا، فشار بخار آب، سرعت باد، میزان تبخیر و تراز آب‌زیرزمینی با دمای خاک در اعماق 5، 10، 20، 30، 50 و 100 سانتی&shy;متری در منطقه ساحلی بندرعباس طی دوره آماری (1371-1392) است. بدین منظور پارامترهای ذکر شده به صورت نرمال استاندارد شده محاسبه شد و همچنین تاثیر دو پارامتر باران و تراز آب ‌زیرزمینی در قالب دو شاخص <span dir="LTR">SPI</span> و <span dir="LTR">GRI</span> بررسی و با ضریب همبستگی پیرسون معنی‌داری ارتباط بین آن&shy;ها تعیین گردید، و بر اساس روش رگرسیون خطی چند متغیره مقادیر دما در اعماق مختلف خاک برآورد گردید. بیشترین همبستگی بین دمای خاک در عمق 100 سانتی&shy;متری خاک با دمای هوا، تبخیر از تشتک و شاخص <span dir="LTR">SPI</span> در پنجره زمانی 3 ماهه دیده می&shy;شود که ضرایب همبستگی آن&shy;ها به ترتیب برابر با 992/0، 885/0 و 71/0- می&shy;باشد. این بدان معنی است که در واقع دما و رطوبت هوا به ‌طور مستقیم بر تغییرات دمای خاک از سطح تا عمق مؤثر است، اما تأثیر باران بر دمای خاک معکوس بوده به ‌طوری&shy; که میزان دمای خاک در ماه‌های ترسال کاهش معنی‌داری (<span dir="LTR">P-value=-0.59</span>) را نشان می‌دهد. در نتیجه، تحقیق فوق این امکان را فراهم می‌آورد تا در ماه‌های مختلف امکان برآورد سریع دمای خاک با استفاده از داده‌های هیدرواقلیمی فراهم آید.</p> <p><strong>Abstract</strong></p> <p style="text-align: justify;">Soil temperature is one of the most important parameters affecting hydro-climatic and agricultural processes. Since it is measured only in the synoptic meteorological stations, lack or deficiency of data is the major challenge in many agricultural studies. In this study, soils temperature were predicted at six different depths of 5, 10, 15, 30, 50 and 100 cm by Multivariate Linear Regression Models (MLRM) using meteorological parameters recorded at Bandar Abbas synoptic station during the period 1991-2013. The meteorological parameters precipitation, evaporation, wind velocity, vapor water pressure, relative humidity, air temperature and ground water level were utilized in this work. Precipitation and ground water were studied in the form of SPI and GRI. Relationship between these factors was identified using the Pearson&#39;s correlation coefficient. Temperatures were estimated in difference depths using MLRM. There is a significant correlation among soil temperature with air temperature, pan evaporation for soil depth of 5cm and SPI-3 for soil of 100cm with R² 0.992, 0.885 and -0.71 respectively. It means that air temperature and relative humidity affects soil temperature directly while precipitation impacts soil temperature, inversely. Soil temperature decreased in wet month (P-value=-0/59), significantly. This research could provide a rapid estimation of soil temperature in different months using hydro climatic factors data</p> واژه‌های کلیدی: پارامترهای هیدرواقلیمی, شاخص نرمال استاندارد شده, شاخص بارش استاندارد شده, شاخص منبع آب زیرزمینی Keywords: Hydro climatic factors, Standardized Precipitation Index, Ground water Resource Index, Soil Temperature Estimation 13 24 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-188-1&slc_lang=fa&sid=1 Ommolbanin Bazrafshan ام البنین بذرافشان Bazrafshan1361@gmail.com 10031947532846001726 10031947532846001726 Yes Hormozgan University دانشگاه هرمزگان Shahla Dehghanpir شهلا دهقانپیر dehghanpir.sh.89@gmail.co 10031947532846001727 10031947532846001727 No Hormozgan University دانشگاه هرمزگان