fa مدیریت و بهره‌وری آب باران در کشاورزی دیم تخصصي Special كاربردي Applicable در حال‌ حاضر، قسمت عمده‌ای از منابع آب کشور در بخش کشاورزی مصرف می‌شود. در نتیجه، بیشترین حجم تلفات آب نیز مربوط به این بخش می‌باشد. ایران به‌ عنوان یک کشور در حال توسعه در ناحیه خشک و نیمه‌خشک جهان قرار گرفته است. در چنین شرایطی، خشکی و کمبود آب یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در تولید محصولات کشاورزی محسوب می‌شود. بنابراین، توسعه کشاورزی و تولید پایدار در مناطق خشک و نیمه‌خشک به افزایش کارایی مصرف آب در این مناطق بستگی دارد. کشاورزی دیم 80 درصد از سطح زیر کشت کل کره زمین را به خود اختصاص داده است که شامل تولید 62 درصد از غذای اصلی مردم می‌باشد. در حال‌ حاضر، مزایای کشاورزی دیم خصوصاً در راستای تولید غذا برای جمعیت رو به افزایش جهان، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. چرا که کشاورزی دیم دارای خصوصیات متمایز و متفاوتی نسبت به کشاورزی آبی بوده و مدیریت صحیح آب در آن، می‌تواند باعث افزایش 75 درصدی تولید مواد غذایی شود و گامی اساسی در راستای جلوگیری از گرسنگی باشد. با توجه به شرایط اقلیمی در ایران و محدودیت‌های موجود در منابع آبی و اراضی حاصلخیز، مدیریت بهینه تأمین و مصرف آب در کشاورزی، می-تواند نقش اساسی در تولید محصولات غذایی بر عهده داشته باشد. بنابراین، استفاده معقول از آب در بخش کشاورزی نیاز به برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری صحیح داشته و در این راستا روش‌های نوین مدیریت و استحصال آب باران برای کشت‌های دیم از اهمیت بالایی برخوردار است. Abstract Currently, much of the water resources in Iran are used in agriculture. As a result, most of the water losses are related to this section. Iran is a developing country and it is located in the arid and semi-aridregions of the world. In these conditions, drought and shortage of water is one of the main challenges in agricultural production. Therefore, development of sustainable agriculture in arid and semi-arid regions depends on the increase in water usage efficiency in these regions. Rainfed agriculture, with 80percent of the earth's harvested area, yields 62 percent of the food production for the population of the world. Now, the benefits of rainfed agriculture especially in the production of food for a growing world population, is highly considered. Rainfed agriculture has distinct and different characteristics compared to irrigated agriculture and integrated management of water can increase food production by 75 percent and it is an essential step in order to avoid starvation. Due to climatic conditions in Iran and restrictions in water resources and fertile land, providing optimal management and use of water in agriculture can play a key role in food production. Therefore, the rational use of water in agriculture requires proper planning, and new methods of management.And rainwater harvesting are important in this way for rainfed agriculture. کمبود آب, کشاورزی پایدار, کشت دیم, سامانه‌های استحصال آب باران Water deficit, Sustainable agriculture, Rainfedagriculture, Rain water harvesting systems 31 40 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-62-2&slc_lang=fa&sid=1 R Najafzadeh رقیه نجف‌زاده roghayehnajafzadeh@yahoo.com 1003194753284600540 1003194753284600540 Yes دانشگاه ارومیه M Rahmati مصطفی رحمتی 1003194753284600541 1003194753284600541 No دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان