fa ارزیابی تاثیر عملیات آبخیزداری در استحصال و جمع‌آوری رواناب حوضه دادآباد تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>چکیده</strong></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;">جمع &shy;آوری آب باران با استفاده از تکنیک&shy;ها و روش&shy;های مختلف در مناطق خشک و نیمه&shy; خشک به منظور تأمین آب بیشتر برای کشاورزی، شرب و صنعت را اصطلاحاً <span dir="LTR">Harvesting</span> <span dir="LTR">Water</span> یا استحصال آب<br> &nbsp;می&shy;گویند. در واقع بیشتر مواقع استحصال آب یک نوع روش آبیاری است، با این تفاوت که بهره&shy; بردار زمان لازم برای بهره&shy; برداری از آب را در اختیار ندارد. بهره &shy;بردار می&shy; بایست آب ناشی از بارندگی را به شکل ممکن ذخیره نماید تا در فصل مورد نیاز از آن استفاده کند. این تحقیق با هدف ارزیابی تأثیر حوضچه&shy; های ذخیره آب بر روی استحصال و جمع آوری رواناب ناشی از بارندگی حوضه دادآباد صورت گرفت. روش کار در گام نخست بر اساس نقشه&shy;برداری و بررسی حجم عملیات سازه<span dir="LTR">&zwj;</span>های اجرا شده، و آگاهی از تعداد، وضعیت و مشخصات آن&shy;ها می<span dir="LTR">&zwj;</span> باشد. در مرحله بعد با استفاده از مدل ریاضی <span dir="LTR">HEC-HMS</span> نسبت به برآورد سیلاب اقدام گردید. نتایج حاصل از شبیه‌سازی و مقایسه هیدروگراف‌های مشاهداتی و شبیه‌سازی شده نشان داد، مدل از کارآیی لازم برای شبیه&shy; سازی حوضه دادآباد برخوردار بوده و به پارامترهای شماره منحنی و تلفات اولیه حساسیت زیادی دارد. با محاسبه حجم مخازن، قابلیت آن&shy;ها در ذخیره&shy; سازی رواناب مورد بررسی قرار گرفت. به منظور تعیین پاسخ حوضه در مقابل رگبارهای طرح، با اعمال تغییرات ایجاد شده در ورودی&shy;های مدل، اقدام به شبیه&shy; سازی رفتار سیلاب برای دوره بازگشت&shy; های مختلف گردید. نتایج نشان داد، حوضچه‌های ذخیره آب قادرند، بیش از 80 درصد از رواناب حاصل از بارندگی&shy;های با دوره بازگشت 2 و 5 سال را جمع &shy;آوری و ذخیره نمایند. در دوره بازگشت های 10، 25، 50 و 100 به ترتیب 63.4، 54.3، 38.8 و 28.6 درصد از رواناب ایجاد شده در مخزن حوضچه&shy; ها ذخیره شده و مابقی از خروجی حوضه خارج می&shy;شود. در مجموع سامانه&shy; های استحصال آب حوضه دادآباد قادرند 236645 متر مکعب رواناب را ذخیره ‌نمایند.</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:verdana;"><strong>Abstract</strong></span></p> <pre style="text-align: justify;"> <span style="font-family:verdana;">Rainwater collection using various techniques and methods in arid and semi-arid regions for supplying greater volumes of water for agriculture, drinking, and industries is called water harvesting (WH). In most cases, water harvesting is an irrigation method, with the difference that the user does not have the required time for using the water and has to somehow store water resulting from rainfall and use it when needed. This research intended to evaluate the effects of water storage ponds(Turkeynest) on water harvesting and on collection of runoff resulting from rainfalls in the Dadabad basin. Mapping and determining the volume of the structures and their numbers, status, and characteristics constituted as the first step of this research. The mathematical model HEC-HMS was then employed to estimate flood volumes. Results of simulations and comparison of the observed and simulated hydrographs indicated the model had the required efficiency for simulating the Dadabad basin and was very sensitive to the parameters of curve number and initial loss. The capability of the storage ponds in storing runoff was then determined through calculating their volumes. The behavior of floodwater for the various return periods was simulated to determine the response of the basin to design storms by applying the changes that had happened in the input part of the model. Results indicated the water storage ponds could collect and store more than 80 percent of the runoff resulting from rainfalls with return periods of 2 and 5 years. In return periods of 10, 25, 50 and 100 respectively, 63.4, 54.3, 38.8 and 28.6 percent of the runoff stored in the ponds and the remaining water removes from the basin from its outlet. In all, the water harvesting systems in the Dadabad basin could store 236,645 cubic meters of runoff.</span></pre> <p style="text-align: justify;"></p> واژه­ های کلیدی: حوضچه ذخیره آب, شبیه­سازی, کنترل سیلاب, سیل‍خیزی, مدل ریاضی HEC-HMS Keywords: Turkeynest, Flood control, Flood generation, Simulation, HEC-HMS 35 46 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-360-1&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Chamanpira غلامرضا چمن پیرا chamanpira2000@gmail.com 10031947532846001731 10031947532846001731 Yes AREEO سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی