fa ارزیابی مدل SWAT در تعیین مولفه‌های بیلان آب حوضه آبخیز گاماسیاب تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span dir="rtl">امروزه با توجه به اهمیت شناخت و آگاهی از وضعیت بیلان آبی حوزه های آبخیز و تحلیل رفتار هیدرولوژیکی حوزه ها خصوصا حوزه های بدون ایستگاه آبسنجی، جهت برنامه ریزی و اجرای طرح های آبی، لزوم استفاده از فناوری های نوین در پیش بینی مولفه های بیلان آبی بیش از پیش مشهود می باشد. بر این اساس در حوزه آبخیز گاماسیاب (در جنوب استان همدان و کرمانشاه) با بکارگیری مدل هیدرولوژیکی </span>SWAT<span dir="rtl"> به کمک تکنیک های نرم افزاری همچون </span>GIS<span dir="rtl"> مولفه های بیلان آب حوزه بر اساس طراحی شبکه سلولی شبیه&shy;سازی گردید. نقشه&shy;های رقومی کاربری اراضی، بافت خاک، ارتفاعی وسری&shy;های زمانی پیوسته دما، بارش، </span><span dir="rtl">تبخیر و تعرق و دبی در گام زمانی روزانه ورودی&shy;های اصلی مدل می&shy;باشند. مدل در هر شبکه سلولی با توجه به پارامتر های موثر در بیلان آبی، موازنه بیلان آبی کل دوره را برقرار، و در ادامه مولفه های بیلان خصوصا رواناب را در حوزه شبیه‌ سازی می نماید. واسنجی مدل برای 20 سال انتهایی دوره آماری (1370تا1389) و اعتبارسنجی مدل برای دوره 5 ساله ابتدایی (1365تا1369) لحاظ شده است. برطبق نتایج شبیه سازی 28 درصد کل بارش حوزه بصورت رواناب کل از حوزه خارج شده که با داده مشاهداتی در ایستگاه آبسنجی خروجی حوزه مطابقت دارد. در ادامه برای ارزیابی کارایی مد</span><span dir="rtl">ل، مقادیر شبیه سازی شده در هر دو دوره آماری با استفاده از داده های مشاهداتی بارش، تبخیر و دبی مورد مقایسه قرار گرفت. روشهای آماری همانند معیار ارزیابی ناش- ساتکلیف نشان داد مدل </span>SWAT<span dir="rtl"> با دقت خوبی (</span><span dir="rtl">ضریب بالای 60 درصد) مولفه های بیلان آبی نظیر برگاب، ذخیره چالابی، نفوذ و مقدار رواناب خصوصا رواناب کل را در ا</span><span dir="rtl">ین حوزه پیش بینی نمود</span></p> For planning and implementing water-related projects, applying new models and methods is necessary to determine water balance components in basins. Therefore, in this research daily runoff of the Gamasiab basin in the south of Hamadan and Kermanshah provinces was simulated based on cellular network using the spatially semi-distributed SWAT hydrological model in a GIS environment. Digital maps of elevation (DEM), land use, and soil texture and continuous time series of temperature, precipitation, evapotranspiration and discharge were the main model inputs. The model simulates all water balance components in each hydrologic response unit (HRU) and sub-basin using rainfall, temperature and evaporation data. Calibration of model parameters was done for the last 20 years of the studied period (1990-2009) and validation of the model was performed for the first 5 years (1984 to 1989). Based on the results of the simulation, 28% of the area&rsquo;s total rainfall is discharged from the basin as runoff which nearly matches the data observed at the hydrometric outlet station. Subsequently, to evaluate the model&rsquo;s performance, simulated values of precipitation, evaporation and discharge were compared with observed data. There was a good agreement between observed and simulated data based on the Nash-Sutcliffe efficiency index (0.6). Hence, it can be concluded that, this model is able to simulate surface and subsurface runoff, deep infiltration and evapotranspiration in the Gamasiab basin.<br> <br> &nbsp; شبیه‌سازی جریان, مدل SWAT, آمار روزانه, گاماسیاب Flow simulation, SWAT model, Daily statistics, Gamasiab 51 64 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-493-4&slc_lang=fa&sid=1 مهدی آرتیمانی artimanih@gmail.com 10031947532846002203 10031947532846002203 No Faculty of Agriculture, Lorestan University منابع طبیعی همدان حسین زینی وند hzeinivand@gmail.com 10031947532846002204 10031947532846002204 Yes Faculty of Agriculture, Lorestan University دانشگاه لرستان ناصر طهماسبی پور ntahmasebipour@yahoo.com 10031947532846002205 10031947532846002205 No Faculty of Agriculture, Lorestan University دانشگاه لرستان علی حقی زاده alihaghi20@gmail.com 10031947532846002206 10031947532846002206 No Faculty of Agriculture, Lorestan University دانشگاه لرستان