fa ارزیابی تأثیر تغییر کاربری از دیم‌زار به مرتع با پخش سیلاب بر برخی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی خاک منطقه رزین استان کرمانشاه تخصصي Special كاربردي Applicable <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">چکیده </span></span></b></span></span></span></span></span><br> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">حفاظت، احیاء، توسعه و بهره‌برداری بهینه از خاک به‌ویژه در عرصه‌های طبیعی مانند جنگل‌ها، مراتع، بیابان و بیشه‌زارهای طبیعی در راستای توسعه پایدار، از طریق مدیریت علمی و جامع امکان‌پذیر است. در تحقیق حاضر برخی خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک در دو مکان دیم‌زارهای احیاء شده از طریق عملیات پخش سیلاب و منطقه شاهد (دیم‌زار تخریبی) مورد بررسی قرار گرفتند. در هر دو مکان تعداد 16 پروفیل حفر شد و با توجه به دو عمق نمونه‌برداری 25-0 و 50-25 سانتی‌متری، در مجموع 32 نمونه‌ی خاک جمع‌آوری شد. در نمونه‌ها سیلت، رس، شن، نفوذپذیری، جرم مخصوص ظاهری، هدایت الکتریکی (</span></span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">EC</span></span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">)، اسیدیته خاک، آهن، منگنز، روی، فسفر و پتاسیم قابل جذب، درصد کربن و مواد آلی اندازه‌گیری شدند. سپس میانگین خصوصیات بیان شده با استفاده از آزمون </span></span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">T</span></span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt"> بین دو منطقه احیایی و منطقه شاهد تخریبی در سطح 1 درصد و 5 درصد مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تفاوت بین دو مکان در عمق اول 25-0 سانتی‌متری خیلی مشهود‌تر است به‌نحوی که در عمق اول بین دو مکان از لحاظ سیلت، رس، شن، نفوذپذیری، جرم مخصوص ظاهری، هدایت الکتریکی و ظرفیت تبادل کاتیونی و درصد مواد آلی، کربن خاک، فسفر قابل جذب، آهن، روی و منگنز تفاوت آماری معنی‌داری در سطح 95 درصد مشاهده شد (05/0</span></span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">P<</span></span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">). هم‌چنین مشخص شد که با اجرای عملیات احیایی پخش سیلاب درصد مواد آلی و کربن خاک به‌طور معنی‌داری افزایش و میزان نفوذپذیری خاک به‌طور معنی‌داری در سطح 95 درصد کاهش یافت. علاوه‌بر آن یافته‌های پژوهش نشان داد که در دیم‌زارهای تخریبی شاهد، میزان فسفر خاک بیش‌تر بود که دلیل این امر را می‌توان کوددهی پیاپی کودهای فسفاته توسط کشاورزان در اراضی دیم‌زار تخریبی بیان نمود.</span></span></span></span>&nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Abstract</span></span></b><b><span style="font-size:14.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Protection, restoration, development, and optimal use of soil, especially in natural areas such as forests, pastures, deserts, and natural groves, for sustainable development, are possible through scientific and comprehensive management. In the present research, some physical and chemical properties of soil were investigated in two locations reclaimed wetlands through flood spreading operations and the control area (degraded wetlands). In both places, 16 profiles were dug and due to two sampling depths of 0-25 and 25-50 cm, 32 soil samples were collected. In the samples, the percentage of silt, clay, sand, permeability, electrical conductivity (EC), soil acidity, absorbable iron, manganese, zinc, phosphorus, potassium, percentage of carbon and organic matter were measured. Then, the average of mentioned characteristics was compared using the T-test between the two restoration areas and the degraded control area at the level of 5% and 1%. According to the results the difference between the two places in the first depth of 0-25 cm, was more evident, so in the first depth between the two places in terms of silt, clay, sand, permeability, apparent specific gravity, electrical conductivity and cation exchange capacity and percentage of organic matter, soil carbon, absorbable phosphorus, iron, zinc, and manganese there is a statically significant difference at the 95% level (P&le;0.05). It was also found that the percentage of soil organic matter and carbon increased significantly and the permeability of the soil decreased significantly at the level of 95% with the implementation of flood spreading restoration operations. Also, the results showed that in the control the rain-fed amount of soil phosphorus was higher which can be explained by the continuous fertilization of phosphate fertilizers by the farmers in the degraded rain-fed lands.</span></span></span>&nbsp; پخش سیلاب, خصوصیات خاک, مراتع, نفوذپذیری. Key words:Flood spreading, Pastures, Permeability, Soil characteristics. 90 105 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-2088-1&slc_lang=fa&sid=1 Aliakbar Darabi علی اکبر دارابی darabi.aliakbar@yahoo.com 10031947532846004592 0009-0005-1010-9266 Yes دانشجوی دکتری، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران، darabi.aliakbar@yahoo.com Afsaneh Alinejadian -Bidabadi افسانه عالی نژادیان بیدآبادی Alinezhadian.a@lu.ac.ir 10031947532846004593 10031947532846004593 No استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران، Alinezhadian.a@lu.ac.ir