Journal of Rainwater Catchment Systems

fa اثرات پخش سیلاب بر ویژگیهای فیزیکوشیمیایی و زیستی در خاک عرصه های مرتعی (مطالعه موردی: ایستگاه کوثر استان فارس) The effects of flood spreading on soil physicochemical and biological characteristic (Case study: Kowsar station, Fars province) تخصصي Special پژوهشي Research پخش‌سیلاب یکی از مهمترین اقدامات حفاظت و اصلاح خاک است که مانع هدررفت سیلاب و باعث افزایش نفوذ آب میشود و به مبارزه با بیابان‌زدایی کمک میکند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر پخش‌سیلاب بر ویژگیهای فیزیکو شیمیایی و زیستی خاک در عرصههای مرتعی با پخش‌سیلاب و شاهد در گربایگان فسا در سالهای 1399-1400 انجام شد. نمونهبرداری به‌طور تصادفی از خاک اطراف ریشه گیاهان منطقه از عمق 20-0 سانتیمتری در سه تکرار در دو فصل بهار و پاییز انجام شد. مقایسه میانگینها با آزمون دانکن در سطح پنج درصد و با نرمافزار R انجام شد. نتایج نشان داد مقدار کربن و نیتروژن در گونه‌های موردبررسی در منطقه‌ پخش‌سیلاب به‌طور معنی‌داری بیش‌تر از شاهد بود. اما مقدار تنفس برانگبخته در منطقه پخش‌سیلاب بیش‌ترین مقدار در حالی که تنفس پایه و زیست‌توده میکروبی در منطقه شاهد بالاترین مقدار را نشان داد. نتایج مقایسه شاخص تنفس میکروبی در عرصه‌های مختلف تا حد زیادی به‌وسیله مقدار ماده آلی خاک و شدت فعالیت بیولوژیکی قابل توجیه است کم بودن مقدار مواد آلی خاک در نتیجه چرای بیش از حد دام در عرصههای پخش‌سیلاب این منطقه میتواند دلیل کاهش تنفس خاک نسبت به عرصه‌های شاهد باشد. با توجه به نقش مهم مواد آلی در بهبود شاخصهای زیستی، کیفیت و سلامت خاک، بهمنظور افزایش میزان مواد آلی خاک و بهبود تنفس میکروبی احیای مراتع سیلابی با پوشش بومی و سازگار، مدیریت چرا و افزایش دورههای قرق پیشنهاد می‌شود. Flood spreading is one of the most important soil protection and improvement measures, which both prevent flood waste and help fight desertification. This research aimed to investigate the effect of flood spreading and plant type on the activity of some physicochemical and biological properties of the soil in pasture fields with and without flood spreading in the Garbayegan, Fasa in 2019-2020. Soil sampling was carried out in spring and autumn to a depth of 20 cm in three repetitions around the rhizosphere of plants and modified according to the materials and methods section. The averages were compared with Duncan's test at the level of 1.5% and using R software. The results showed that the amount of usable phosphorus and potassium in the flood spreading conditions and the control area was without significant difference, but the amount of carbon and nitrogen in all the studied species in the flood spreading area was significantly different. It was more significant than the witness was. However, the amount of respiration in the flood spreading area was the highest, while the respiration and microbial biomass in the control area showed the highest amount. However, the amount of basal heat and microbial biomass in flood spreading areas showed a lower amount, which can be the result of the low amount of organic matter in the soil as a result of excessive livestock grazing in these areas. Finally, it is recommended to implement flood-spreading projects in arid and semi-arid areas to increase the productivity of soil characteristics. پخش‌سیلاب, تنفس میکروبی, , تنفس پایه, تنفس برانگیخته flood spreading, Microbial respiration, Microbial biomass, Stimulated breathing 137 152 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-2167-1&slc_lang=fa&sid=1 Neda Soleiman dehkordi ندا سلیمان دهکردی Dehkurdi_n@yahoo.com 10031947532846005375 10031947532846005375 No Ph.D. Student, Desert Management and Control, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran, Email: dehkurdi_n@yahoo.com دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران dehkurdi_n@yahoo.com Hamidreza Asgari حمیدرضا عسگری hras2010@gmail.com 10031947532846005376 10031947532846005376 Yes Associate Professor, Department of Desert Zones Management, Faculty of Rangeland and Watershed Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran, Email: hras2010@gmail.com دانشیار، گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران، hras2010@gmail.com Mohammad Matinizadeh محمد متینی زاده mohamadmatinizadeh@yahoo.com 10031947532846005377 10031947532846005377 No Associate Professor, Forest Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agriculture Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran, Email: mohamadmatinizadeh@yahoo.com دانشیار، گروه تحقیقات جنگل، پژوهشکده جنگل‌ها و مراتع، سازمان آموزش و ترویج تحقیقات کشاورزی، تهران، ایران، mohamadmatinizadeh@yahoo.com Mohammadjavad Rousta محمدجواد روستا mjavadrousta@yahoo.com 10031947532846005378 10031947532846005378 No Associate Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Shiraz, Iran, Email: mjavadrousta@yahoo.com دانشیار، گروه تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران، mjavadrousta@yahoo.com Choghi bayram Komaki چوقی بایرام کمکی bkomaki@gmail.com 10031947532846005379 10031947532846005379 No Assistant Professor, Department of Arid Zone Management Department, Faculty of Rangeland and Watershed Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources (GUASNR), Gorgan, Iran, Email: bkomaki@gmail.com استادیار، گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران، bkomaki@gmail.com Maryam Mombeni مریم ممبنی maryam.mombeni@yahoo.com 10031947532846005380 10031947532846005380 No Ph.D., Office of Desert Affairs, Natural Resources and Watershed Management Organization, Tehran, Iran, Email: maryam.mombeni@yahoo.com دکتری، دفتر امور بیابان، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، تهران، ایران، maryam.mombeni@yahoo.com