fa پیش‌بینی تغییرات برخی متغیرهای اقلیمی دشت جیرفت با استفاده از ریزمقیاس گردانی LARS-WG و خروجی مدل HadCM3 تحت سناریوهای مختلف و شبیه‌سازی الگوی کشت تخصصي Special پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:white"><span b="" mitra="" style="font-family:">تغییرات آب و هوایی تأثیر قابل توجهی بر تولید جهانی محصولات کشاورزی داشته است. مطالعه تأثیر تغییرات اقلیمی بر تولید محصولات کشاورزی برای اتخاذ تصمیمات پیشگیرانه جهت بهبود کشاورزی بسیار مهم است. هدف پژوهش حاضر شبیه&shy;سازی الگوی کشت محصولات کشاورزی دشت جیرفت تحت تاثیر سناریوهای مختلف اقلیمی است. بدین منظور در آغاز با استفاده از تحلیل&shy;های رگرسیونی اثر متغیرهای اقلیمی دما و بارش بر عملکرد محصولات پیاز و سیب&shy;زمینی در دوره 1401-1370 بررسی شد. علت انتخاب این دو محصول آن است که سطح زیرکشت بالایی را به خود اختصاص می&shy;دهند و در دو کشت بهاره و پاییزه انجام می&shy;شود. آن‌گاه با استفاده از مدل گردش عمومی </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">HasGEM3</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:white"><span b="" mitra="" style="font-family:"> تغییرپذیرهای اقلیم دشت جیرفت تحت سناریوهای سری 5/8، 5/4، 6/2 </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">RCP</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:white"><span b="" mitra="" style="font-family:"> موجود در جدیدترین گزارش هیئت بین&shy;دولی تغییر اقلیم (گزارش پنجم) برای دوره&shy;های (2045-2011)، (2065-2046)، (2079-2066) و (2099-2080) پیش&shy;بینی شد. در پایان با به&shy;کارگیری رهیافت برنامه&shy;ریزی ریاضی مثبت الگوی کشت منطقه شبیه&shy;سازی و اثرگذاری&shy;های تغییر اقلیم بر الگوی کشت در دوره&shy;های یاد شده بررسی شد. نتایج نشان داد پارامترهای اقلیمی دما و بارش تاثیر معنی&shy;داری بر عملکرد محصولات منتخب دارد. هم&shy;چنین با اعمال پیش&shy;بینی تغییرپذیری&shy;های اقلیم در مدل الگوی کشت همه محصولات منتخب در دوره&shy;های (2045-2011)، (2065-2046)، (2079-2066) و (2099-2080) بر اساس پیش&shy;بینی&shy;های مدل </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">HasGEM3</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:white"><span b="" mitra="" style="font-family:"> تحت تاثیر سناریوهای مختلف اقلیمی قرار می&shy;گیرند. با در نظر گرفتن اثرگذاری&shy;های تغییر اقلیم و بهبود بهره&shy;وری محصولات کشاورزی از اثرگذاری&shy;های سوء این پدیده کاست. نتایج این تحقیق</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">‌ </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="background:white"><span b="" mitra="" style="font-family:">می‌تواند در برنامه‌ریزی کشاورزی و توسعه اقتصادی شهرستان جیرفت سودمند باشد.</span></span></span>&nbsp; <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Climate change has had a significant impact on the global production of agricultural products.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Studying the impact of climate change on the production of agricultural products is very important for making preventive decisions to improve agriculture.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The aim of the current research is to simulate the cultivation pattern of Jiroft plain agricultural products under the influence of different climate scenarios.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">For this purpose, at the beginning, the effect of temperature and precipitation climatic variables on the yield of onion and potato crops in the period 1991-2022 was investigated using regression analysis.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The reason for choosing these two crops is that they occupy a high area under cultivation and are cultivated in spring and autumn.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Then, using HasGEM3 general circulation model, the climate variables of Jiroft plain under RCP 8/5, 4/5, 6/2 series scenarios available in the latest report of the International Panel on Climate Change (5th report) for the periods (2011-2045)</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">, (2046-2065), (2066-2079) and (2080-2099) were predicted.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">In the end, by applying the positive mathematical programming approach, the cultivation pattern of the region was simulated and the effects of climate change on the cultivation pattern in the mentioned periods were investigated.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The results showed that the climatic parameters of temperature and precipitation have a significant effect on the performance of selected products.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Also, by applying the forecast of climate variability in the cultivation pattern model of all selected crops in the periods (2011-2045), (2046-2065), (2066-2079) and (2080-2099) based on</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The noses of the HasGEM3 model are affected by different climate scenarios.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Considering the effects of climate change and improving the productivity of agricultural products, it is one of the bad effects of this phenomenon.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The results of this research can be useful in agricultural planning and economic development of Jiroft city.</span></span></span> تغییر اقلیم, مدل گردش عمومی, شبیه‌سازی, کشاورزی, جیرفت Climate changes, general circulation of the atmosphere, simulation, Agriculture, Jiroft 19 38 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-2221-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammadjavad Mehdizadeh محمد جواد مهدی زاده javadmehdizadeh55@gmail.com 10031947532846005628 10031947532846005628 Yes Ph.D. Student, Department of Agricuture Economic, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran, Email: javadmehdizadeh55@gmail.com دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران، javadmehdizadeh55@gmail.com Hamid Mohammadi حمید محمدی Hamidmohammadi@uoz.ac.ir 10031947532846005629 10031947532846005629 No Assistant Professor, Department of Agricuture Economic, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran, Email: Hamidmohammadi@uoz.ac.ir استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران، Hamidmohammadi@uoz.ac.ir Saman Ziaee سامان ضیایی samanziaee@gmail.com 10031947532846005630 10031947532846005630 No Associate Professor, Department of Agricuture Economic, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran, Email: samanziaee@gmail.com دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران، samanziaee@gmail.com Ali Azareh علی آذره aliazareh@gmail.com 10031947532846005631 10031947532846005631 No Associate Professor, Department of Ecological Engineering, Faculty of Natural Resources, University of Jiroft, Jiroft, Iran, aliazareh@gmail.com دانشیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران، aliazareh@gmail.com