Journal of Rainwater Catchment Systems

fa بررسی اثر پخش سیلاب بر تغییرات کمیت و کیفیت آب زیرزمینی در دشت توکهور -هشتبندی- جنوب ایران Effect of flood spreading on the quality and quantity of groundwater oscillation at Tokahour– Hashtbandi Plain- South of Iran عمومى General پژوهشي Research هدف از انجام این پژوهش بررسی اثر پخش سیلاب بر تغییرات کمیت و کیفیت آب زیرزمینی دشت توکهور-هشتبندی است. به این منظور ابتدا SPI در مقیاسهای زمانی 1تا 48 ماهه برای ایستگاه بارانسنجی موجود در منطقه محاسبه و در مرحله بعد شاخص  GRI  با استفاده از داده تراز آب محاسبه شد. سپس سه چاه با نامهای قراردادی A1 تا A3 به‌منظور ارزیابی تغییرات کمی و پنج چاه B1 تا B5 برای ارزیابی کیفی که نزدیک‌ترین موقعیت را به محدوده پخش سیلاب داشتند، انتخاب شدند. سپس با استفاده آزمون پتیت، زمان تاثیر پخش سیلاب  بر منابع کمی و کیفی تعیین شد. هم‌چنین با تقسیم دوره آماری به دو بخش زمان قبل از تاثیر پخش سیلاب  و بعد از تاثیر پخش سیلاب، با استفاده از آنالیز رگرسیون خطی، شیب تغییرات شاخص GRI، EC و SAR برای هر دو زمان برای چاه‌های انتخابی انجام شد. در مرحله بعد با استفاده تحلیل همبستگی و آنالیز خطی، اثر پخش سیلاب بر حساسیت منابع آب زیرزمینی به خشکسالی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که زمان تاثیر پخش سیلاب بر تراز سه چاه A1،  A2 و A3 به‌ترتیب سال‌های 1388، 1388 و 1391 است که از نظر آماری معنیدار نیست. هم‌چنین زمان تاثیر پخش سیلاب بر مقادیر EC چاههای B1، B2، B3 و B5 به‌ترتیب سالهای 1386، 1388، 1392 و 1388 و بر مقادیر SAR چاه B1 سال 1389 تعیین شد. نتایج ارزیابی اثر پخش سیلاب بر کمیت آب زیرزمینی نشان از بهبود هرسه چاه انتخابی و کاهش شیب تغییرات EC دارد، اما تاثیر چندانی بر SAR نداشته است. نتایج ارزیابی اثر پخش سیلاب بر حساسیت کمیت آب زیرزمینی به خشکسالی نشان داد که پخش سیلاب باعث کاهش حساسیت شاخص  GRI و EC به خشکسالی در چاه‌‌های انتخابی شده است، اما نتوانسته باعث کاهش حساسیت SAR به خشکسالی شود. در نهایت نتایج این تحقیق اثبات نمود، عملیات استحصال آب بروی کیفیت و کمیت آب زیرزمینی تاثیر مثبتی دارد و ادامه روند این روشها در سایر مناطق مشابه پیشنهاد می‌شود. This research aims to investigate the effect of flood spreading on the quantity and quality of groundwater in the Tokahour-Hashtbandi plain. For this purpose, first, SPI was calculated in time scales of 1 to 48 months for the existing rain gauge station in the region. The GRI index was calculated using the groundwater level data in the next step. Then, three wells with conventional names A1 to A3 were selected to evaluate quantitative changes. Five wells B1 to B5 were also selected for qualitative evaluation as they had the closest position to the flood spreading area. Then, using the Petit test, the time of the flood's impact on the quantitative and qualitative resources was determined. Also, by dividing the statistical period into two parts, the time before the impact of flood spreading and after the impact of flood spreading, using linear regression analysis, the slope of changes of GRI, EC, and SAR index for both times was done for the selected wells. In the next step, using correlation analysis and linear analysis, the effect of flood spreading on the sensitivity of groundwater resources to drought was evaluated. The results showed that the time of flood spreading effect on the level of three wells A1, A2, and A3 is 2009, 2009, and 2012, respectively, which is not statistically significant. Also, the time of flood spreading effect on EC values of wells B1, B2, B3, and B5 in 2007, 2009, 2013, and 2009 respectively, and on SAR values of well B1 in 2010 was determined. The results of the evaluation of the effect of flood spreading on the quantity of groundwater show the improvement of all three selected wells and the reduction of the slope of EC changes, but it did not have much effect on SAR. The results of the evaluation of the effect of flood spreading on the sensitivity of the groundwater quantity to drought showed that the flood spread has reduced the sensitivity of the GRI and EC index to drought in the selected wells, but it has not been able to reduce the sensitivity of SAR to drought. آب زیرزمینی, آزمون پتیت, پخش سیلاب, خشکسالی Water spreading, Groundwater Drought, Petit test 1 18 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-188-8&slc_lang=fa&sid=1 Ferial Abshiri فریال آبشیری abshiri.f.89@gmail.com 10031947532846005468 10031947532846005468 No Former M.Sc. Student, Department of Natural Resources, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran, Email: ferialabshiri@gmail.com دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران، Ferialabshiri@gmail.com Ommolbanin Bazrafshan ام البنین بذرافشان o.bazrafshan@hormozgan.ac.ir 10031947532846005469 10031947532846005469 Yes Professor, Department of Natural Resources, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran, Email: o.bazrafshan@hormozgan.ac.ir استاد، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران،o.bazrafshan@hormozgan.ac.ir Mehdi Biniaz مهدی بی نیاز mbiniaz@hormozgan.ac.ir 10031947532846005470 10031947532846005470 No Assistant Professor, Department of Natural Resources, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran, Email: استادیار، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران،mbiniaz@hormozgan.ac.ir