fa تحلیل مکانی-زمانی کیفیت آب رودخانه سزار با بهره‌گیری از شاخص کیفیت منابع آب سطحی ایران و سامانه اطلاعات جغرافیایی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">توسعه شهرها و روستاها و عدم توجه به حفظ حریم رودخانه&not;ها در کنار عواملی همچون تغییرات اقلیمی، کیفیت آب این محیط&not;ها را به شدت مورد تهدید قرار می&not;دهند. شاخص&not;های کیفیت آب (WQI) یکی از ابزارهای کارآمد و مؤثر جهت ارزیابی کیفی آب&not;های سطحی و زیرزمینی می&not;باشند. این تحقیق به‌منظور بررسی کیفیت آب رودخانه سزار در استان لرستان با استفاده از شاخص کیفیت منابع آب سطحی ایران (IRWQIsc) و سامانه اطلاعات جغرافیایی انجام شده است. در این مطالعه ابتدا بر اساس ویژگی&not;های نه&not;گانه تعیین رودخانه&not;های مهم در طرح احیاء رودخانه&not;های کشور، اهمیت و حساسیت رودخانه&not;های استان بررسی و تعیین ضریب شد. سپس با تلفیق لایه پراکنش ایستگاه&not;های هیدرومتری با رودخانه&not;های با ضریب اهمیت و حساسیت بالا، تعداد پنج ایستگاه جهت پایش و نمونه&not;برداری بر روی رودخانه سزار انتخاب شد. در این تحقیق یک‌ساله در سه فصل تابستان، پاییز و زمستان 1397 و فصل بهار 1398 در ایستگاه&not;های انتخابی بر روی رودخانه سزار نمونه&not;برداری و تحلیل به عمل آمد. برای نمایش بهتر تغییرات مکانی، پهنه‌بندی طولی کیفیت آب رودخانه در محیط ArcMap و بر اساس نتایج شاخص در ایستگاه&not;های مطالعاتی، برای تمام فصل‌ها انجام شد. نتایج نشان داد که بر اساس شاخص کیفی آبهای سطحی ایران (IRWQIsc) وضعیت کیفیت آب رودخانه مورد مطالعه در طول سال آبی از پاییز به سمت تابستان تنزل پیدا نموده و بدتر شده است به نحوی که در فصل تابستان پایین&not;ترین (4/42) شرایط کیفیت مشاهده می‌شود. همچنین مشخص شد که کیفیت آب رودخانه از بالادست به سمت پایین&not;دست تنزل یافته و به عبارتی با حرکت در طول رودخانه&not; آلودگی آب افزایش پیدا می&not;کند.</div> <div style="text-align: justify;">The expansion of urban and rural areas, together with the lack of adequate protection of river corridors, along with factors such as climate change, has severely threatened the water quality of these environments. Water Quality Indices (WQIs) are among the most efficient and effective tools for assessing the quality of surface and groundwater resources. This study was conducted to evaluate the water quality of the Sezar River in Lorestan Province using the Iranian surface water resources quality index (IRWQIsc) in conjunction with a Geographic Information System (GIS). In the first stage, based on the nine criteria defined for identifying major rivers within the national river restoration program, the importance and sensitivity of surface rivers in the province were assessed, and an overall importance&ndash;sensitivity coefficient was determined for all rivers in Lorestan Province. Given that the rivers within the Sezar Watershed were classified among those with high importance and sensitivity, the spatial integration of hydrometric station distribution and the river network resulted in the selection of five monitoring and sampling stations along the Sezar River. In this one-year study, water sampling and laboratory analyses were carried out at the selected stations during three seasons (summer, autumn, and winter of 2018) and the spring of 2019. To better illustrate spatial variations, longitudinal zoning of river water quality was performed in the ArcMap environment for all seasons based on the index values obtained at the monitoring stations. The results indicated that, according to the IRWQIsc, the water quality status of the studied river deteriorated throughout the hydrological year from autumn toward summer, with the lowest water quality conditions observed during the summer season.&nbsp;</div> رودخانه سزار, کیفیت آب, IRWQIsc, GIS GIS, IRWQIsc, Sezar River, Water quality 1 18 http://jircsa.ir/browse.php?a_code=A-10-660-2&slc_lang=fa&sid=1 Taher Fathollahi طاهر فتح‌الهی taherfatollahi@gmail.com 10031947532846006113 0009-0001-9391-9811 No Ph.D. Candidate, Department of Watershed Engineering, Faculty of Natural Resources, Lorestan University, Head of the Department of Water, Soil and Waste, Lorestan General Directorate of Environment, Khorramabad, Iran, taherfatollahi@gmail.com دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، رئیس اداره مدیریت زیست‌محیطی آب، خاک و پسماند اداره کل محیط زیست لرستان، taherfatollahi@gmail.com Ali Haghizadeh علی حقی زاده haghizadeh.a@lu.ac.ir 10031947532846006114 10031947532846006114 Yes Professor, Department of Watershed Management Engineering, Faculty of Natural Resources, Lorestan University, Khorramabad, Iran, Email: haghizadeh.a@lu.ac.ir استاد گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‌‎آباد، ایران، haghizadeh.a@lu.ac.ir Farhad Nourmohammadi فرهاد نورمحمدی fnoormohamadi@gmail.com 10031947532846006115 10031947532846006115 No Head of Hydroclimat Modeling Group, Khuzestan Water & Power Authority (KWPA), Ahvaz, Iran, fnoormohamadi@gmail.com رئیس گروه مدل‌های هیدرواقلیم، سازمان آب و برق خوزستان، fnoormohamadi@gmail.com Reza Fathi Ganji رضا فتحی گنجی fathiganji.reza@ut.ac.ir 10031947532846006116 10031947532846006116 No Ph.D. Candidate, Department of Watershed Engineering, Faculty of Natural Resources, Lorestan University, Khorramabad, Iran, fathiganji.reza@ut.ac.ir دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، fathiganji.reza@ut.ac.ir Ehsan Sohrabi احسان سهرابی ehsansohrabi20@gmail.com 10031947532846006117 0009-0008-7109-6843 No Ph.D. Candidate, Department of Watershed Engineering, Faculty of Natural Resources, Lorestan University, Khorramabad, Iran, ehsansohrabi20@gmail.com دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، ehsansohrabi20@gmail.com