@article{ 
author = {Moharrami, Faezeh and Khalilimoghadam, Bijan and Hazbavi, Zeinab},  
title = {Analysis of spatial changes in watershed health using the conceptual model of pressure-state-response (PSR) (Case study: Sheida Protected Watershed, Chaharmahal and Bakhtiari Province)}, 
abstract ={With the development and progress of societies, the conflict between humans and nature at the watershed scale increases significantly. Accordingly, assessing the degree of watershed health and monitoring its spatial changes can be used as a tool to alleviate this conflict. Focusing on the Sheida Protected Watershed in Chaharmahal and Bakhtiari Province, this study, highlights the importance of using multi-attribute in watershed management and conservation to address environmental challenges. To carry out the work, the pressure-state-response (PSR) model was used, which to implement the initial framework, first five, 12 and 11 variables (natural and human) were calculated for the pressure (PSI), state (SSI) and response (RSI) sub-indices, respectively. After examining multicollinearity and autocorrelation, one variable was removed from each sub-index, resulting in final calculations using 4, 11, and 10 variables. The CRITIC weighting method was applied, and the watershed health index (WHI) was calculated using a geometric mean. The mean and standard deviation of PSI, SSI, RSI, and WHI were 0.23 ± 0.10, 0.14 ± 0.04, 0.10 ± 0.02, and 0.47 ± 0.11, respectively. The Sheida Watershed was classified as low, very low, low, and moderate in terms of PSI, SSI, RSI, and WHI, respectively. CRITIC weighting results indicated that evaporation had the greatest influence on the PSI, vegetation cover percentage and organic matter percentage were most influential for the SSI, and policy implementation had the highest impact on the RSI. The results of the present study have provided an initial basis for the development of advanced multiscale indices and more comprehensive conceptual models that can more fully reflect the ecological status of protected watersheds and more accurately identify their health problems.},  
Keywords = {Human pressures, Environmental changes, Assessment indicators, Spatial zoning, Watershed response},
volume = {13},
Number = {4}, 
pages = {1-20}, 
publisher = { Iranian Rainwater Catchment Systems Association },
title_fa = {تحلیل تغییرات مکانی سلامت آبخیز با استفاده از مدل مفهومی فشار- حالت-پاسخ (PSR) (مطالعه موردی: آبخیزحفاظت شده شیدا، استان چهار محال و بختیاری)},
abstract_fa ={با توسعه و پیشرفت جوامع، تضاد بین انسان و طبیعت در مقیاس آبخیز به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. بر همین اساس، ارزیابی درجه سلامت آبخیز و پایش تغییرات مکانی آن می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای کاهش این تضاد استفاده شود. این مطالعه با تمرکز بر آبخیز حفاظت شده شیدا در استان چهارمحال و بختیاری، اهمیت استفاده از رویکردهای چندشاخصه در مدیریت و حفاظت از آبخیزها را برای مقابله با چالش‌های ‌محیط‌زیستی برجسته می‌کند. برای انجام کار، از مدل فشار-حالت-پاسخ (PSR) استفاده شد که برای پیاده‌سازی چارچوب اولیه، ابتدا به‌ترتیب پنج، 12 و 11 متغیر (طبیعی و انسانی) برای زیرشاخص‌های فشار (PSI)، حالت (SSI) و پاسخ (RSI) محاسبه شد. پس از بررسی هم‌ خطی و خودهمبستگی آن‌ها، از هر زیرشاخص یک متغیر حذف شد و بنابراین محاسبات نهایی زیرشاخص‌های مذکور با 4، 11 و 10 متغیر صورت پذیرفت. سپس نسبت به وزن‌دهی به روش کریتیک اقدام و در نهایت با استفاده از میانگین هندسی، شاخص سلامت آبخیز (WHI) محاسبه شد. میانگین و انحراف معیار PSI، SSI، RSI و WHI به‌ترتیب برابر با 10/0±23/0، 04/0 ± 14/0، 02/0 ± 10/0 و 11/0 ± 47/0 به‌دست آمد. همان‌گونه که مشاهده می‌شود آبخیز شیدا از نظر PSI، SSI، RSI و WHI به‌ترتیب در طبقات کم، بسیار کم، کم و متوسط قرار گرفته است. نتایج وزن‌دهی کریتیک نیز نشان داد که متغیر تبخیر در ارزیابی PSI، متغیرهای درصد پوشش‌گیاهی و درصد مواد آلی در ارزیابی SSI و متغیر اجرای سیاست‌گذاری‌ها در ارزیابی RSI بیش‌ترین تأثیر را داشتند. هم‌چنین وزن PSI، SSI و RSI به‌ترتیب برابر با 48/0، 30/0 و 22/0 به‌دست آمد. نتایج حاصل از پژوهش حاضر، مبنای اولیه برای توسعه شاخص‌های چندمقیاسی پیشرفته و مدل‌های مفهومی جامع‌تر که می‌توانند وضعیت بوم‌شناختی آبخیزهای حفاظت شده را به‌طور کامل‌تری منعکس کنند و مشکلات سلامت آن‌ها را با دقت بیش‌تری شناسایی کند، فراهم نموده است.},
keywords_fa = {فشارهای انسانی, تغییرات محیطی, شاخص‌های ارزیابی, پهنه‌بندی مکانی, پاسخ آبخیز},
url = {http://jircsa.ir/article-1-589-en.html},  
eprint = {http://jircsa.ir/article-1-589-en.pdf},  
journal = {Iranian Journal of Rainwater Catchment Systems},  
issn = {2423-5970}, 
eissn = {2783-1531}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Haghizadeh, Ali and Mirzapour, Hafez and Ghasemi, Leil},  
title = {Monitoring and forecasting the ecological trend changes of the Biseh Dalan Wetland in Borujerd}, 
abstract ={Wetlands are dynamic and productive ecosystems, recognized as some of the most vital yet threatened environments on Earth for both humanity and nature. This study aimed to monitor and predict ecological changes in the Bisheh Dalan wetland by utilizing various indices, including NDVI, VWR, MNDWI, LSWI, and MVWR. Landsat 5, 7, and 8 satellite images with a spatial resolution of 30 meters from 2007 to 2024 were analyzed. The trends in these indices were predicted using the Facebook Prophet model, while their ecological assessment was conducted through the chi-square test and the Mann-Kendall correlation coefficient. The findings revealed that during the initial years of the study period, the vegetation index (NDVI) in the Bisheh Dalan wetland showed lower density. However, recent years have seen an improvement in vegetation cover. Statistical analyses revealed a significant positive correlation between the NDVI and MVWR indices (Kendall's coefficient: 0.784), indicating a strong relationship between vegetation density and moisture conditions in the wetland. In contrast, the weakest association (Chi-square: 0.082) was observed between the LSWI and NDVI indices. Furthermore, a strong negative correlation between the MVWR and MNDWI indices (Kendall's coefficient: -0.778) indicates these indices exhibit contrasting behaviors in response to moisture variations. Projections of change trends until 2030, generated using the Facebook Prophet model, indicate that the current trajectory of ecological changes will persist, though at a reduced intensity. These findings underscore the imperative for immediate attention to integrated water resource management and the implementation of conservation programs to prevent the escalation of the ecological crisis in the Bishe Dalan Wetland.},  
Keywords = {Ecological assessment, Borujerd, Bisheh Dalan wetland, Facebook Prophet.},
volume = {13},
Number = {4}, 
pages = {21-40}, 
publisher = { Iranian Rainwater Catchment Systems Association },
title_fa = {پایش و پیش‌بینی تغییرات روند اکولوژیکی تالاب بیشه دالان بروجرد},
abstract_fa ={تالاب‌ها بوم‌سازگان‌‌های سازنده و پویایی هستند که ازنظر بشریت و طبیعت، جزو مهم‌ترین و در معرض تهدیدترین بوم‌سازگان‌‌های روی زمین محسوب می‌شوند. در مطالعه حاضر به‏منظور پایش و پیش‏بینی تغییرات اکولوژیک تالاب بیشه دالان از شاخص‌های NDVI, VWR, MNDWI, LSWI, MVWR استفاده شد. به این منظور تصاویر ماهواره‏ای لندست 5، 7 و 8  با قدرت تفکیک مکانی 30 متر، از سال 2007 تا 2024 مورد بررسی قرار گرفت. پیش‌بینی روند تغییرات شاخص‌ها با استفاده از مدل فیسبوک پروفت و ارزیابی بوم‌شناختی آن‌ها با استفاده از آزمون مربع کای و ضریب همبستگی من کندال انجام شد. نتایج نشان داد در چند سال اول دوره مورد بررسی، شاخص پوشش گیاهی (NDVI) در تالاب بیشه دالان از تراکم کم‌تری برخوردار بوده است ولی در سال‌های اخیر تالاب از پوشش گیاهی مناسب‌تری برخوردار است. تحلیل‌های آماری نشان‌دهنده این بود که بیش‌ترین همبستگی مثبت و معنی‌دار بین شاخص‌های NDVI و MVWR (ضریب کندال: 784/0) وجود دارد که نشان‌دهنده ارتباط قوی بین تراکم پوشش گیاهی و شرایط رطوبتی در تالاب است. در مقابل، کم‌ترین میزان ارتباط (مربع کای: 082/0) بین شاخص‌های LSWI و NDVI مشاهده شد. هم‌چنین، همبستگی منفی قوی بین شاخص‌های MVWR و MNDWI (ضریب کندال: 778/0-) بیانگر رفتار متضاد این شاخص‌ها در پاسخ به تغییرات رطوبتی است. پیش‌بینی روند تغییرات تا سال ۲۰30 با استفاده از مدل فیسبوک پروفت نشان می‌دهد که روند کنونی تغییرات بوم‌شناختی با شدت کم‌تری تداوم خواهد یافت. این یافته‌ها لزوم توجه فوری به مدیریت یکپارچه منابع آب و اجرای برنامه‌های حفاظتی را برای جلوگیری از تشدید بحران بوم‌شناختی در تالاب بیشه دالان نشان می‌دهد.},
keywords_fa = {ارزیابی بوم‌شناختی, بروجرد, تالاب بیشه دالان, فیسبوک پروفت},
url = {http://jircsa.ir/article-1-600-en.html},  
eprint = {http://jircsa.ir/article-1-600-en.pdf},  
journal = {Iranian Journal of Rainwater Catchment Systems},  
issn = {2423-5970}, 
eissn = {2783-1531}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {RostamiKalaj, Mohammad and Noor, Hamze and BagherianKalat, Ali},  
title = {Evaluating watershed response to meteorological drought in the propagation process to hydrological drought at the event scale}, 
abstract ={Drought is one of the most critical climatic hazards in arid and semi-arid regions, where persistent water shortages impose substantial environmental and economic impacts. Understanding the propagation of meteorological drought into hydrological drought is a fundamental step toward sustainable water resource management. This study investigates the relationship between meteorological drought characteristics and event-scale propagation ratios, and assesses the sensitivity of watersheds in Khorasan Razavi Province to this propagation process. Using monthly precipitation and streamflow data from 46 catchments over a 29-year period, we computed the Standardized Precipitation Index (SPI) and the Standardized Streamflow Index (SSI). Exponential relationships were fitted between standardized propagation ratios and meteorological drought characteristics (severity and intensity), and sensitivity coefficients were derived for each catchment. The results show that propagation ratios decrease exponentially with increasing meteorological drought severity and intensity across all catchments. The average coefficients of determination for the severity- and intensity-based relationships were 0.43 and 0.48, respectively, with over 85% of the catchments exhibiting statistically significant fits. Among the studied basins, the Mosheng catchment showed the highest sensitivity (severity sensitivity = 2.29; intensity sensitivity = 1.77), whereas the Dahaneh-Shur catchment exhibited the lowest (severity sensitivity = 1.08; intensity sensitivity = 0.92), indicating more stable hydrological behavior. A significant negative association was also found between snow fraction and severity sensitivity, suggesting that a higher contribution of snowfall reduces the magnitude of drought propagation. Overall, the findings highlight substantial spatial heterogeneity in catchment responses to drought propagation and underscore the critical role of climatic and physiographic controls. These results provide a scientific basis for identifying vulnerable catchments and for developing adaptive water management strategies in the dry regions of Iran.},  
Keywords = {Climate change, Drought severity, Watershed sensitivity coefficient, Exponential propagation model},
volume = {13},
Number = {4}, 
pages = {41-56}, 
publisher = { Iranian Rainwater Catchment Systems Association },
title_fa = {ارزیابی پاسخ حوزه‌های آبخیز به خشکسالی هواشناسی در فرآیند انتشار به خشکسالی هیدرولوژیکی در مقیاس رخداد},
abstract_fa ={خشکسالی از مهم‌ترین بلایای اقلیمی در مناطق خشک و نیمه‌خشک است که با ایجاد کمبود منابع آب، اثرات گسترده‌ای بر محیط‌زیست و اقتصاد تاثیر می‌گذارد. درک چگونگی انتقال خشکسالی از بخش هواشناسی به هیدرولوژیکی، یکی از گام‌های اساسی در مدیریت پایدار منابع آب محسوب می‌شود. هدف از این پژوهش، بررسی ارتباط ویژگی‌های خشکسالی هواشناسی با نسبت انتشار در مقیاس رخداد و ارزیابی حساسیت حوزه‌های آبخیز استان خراسان رضوی در برابر فرآیند انتشار خشکسالی است. برای این منظور، داده‌های بارش و رواناب ماهانه 46 حوضه در بازه زمانی 29 ساله مورد استفاده قرار گرفت و شاخص‌های SPI  و SSI محاسبه شدند. سپس روابط نمایی بین نسبت‌های انتشار استاندارد و ویژگی‌های خشکسالی هواشناسی برازش داده شد و ضرایب حساسیت برای هر ایستگاه استخراج شد. نتایج نشان داد که در تمامی حوضه‌ها نسبت انتشار با افزایش شدت و حدت خشکسالی هواشناسی به‌صورت نمایی کاهش می‌یابد. میانگین ضرایب تعیین برای روابط شدت و حدت به‌ترتیب برابر 43/0 و 48/0 بوده و در بیش از ۸۵ درصد از حوضه‌ها از نظر آماری معنی‌دار است. حوضه موشنگ با ضریب حساسیت شدت 29/2 و ضریب حساسیت حدت 77/1 به‌عنوان حساس‌ترین و حوضه دهنه‌شور با ضریب حساسیت شدت 08/1 و ضریب حساسیت حدت 92/0 به‌عنوان پایدارترین حوضه شناسایی شد. هم‌چنین بین کسری برف و ضریب حساسیت شدت رابطه منفی معنی‌داری مشاهده شد که نشان می‌دهد افزایش سهم بارش برفی موجب کاهش شدت انتشار می‌شود. یافته‌ها حاکی از ناهمگنی مکانی قابل‌توجه در رفتار حوضه‌ها و نقش مؤثر شرایط اقلیمی و فیزیوگرافی در کنترل فرآیند انتشار خشکسالی است. نتایج این مطالعه می‌تواند مبنایی برای شناسایی حوضه‌های بحرانی و تدوین راهبردهای مدیریت تطبیقی منابع آب در مناطق خشک ایران باشد.},
keywords_fa = {تغییر اقلیم, شدت خشکسالی, ضریب حساسیت حوضه, مدل نمایی انتشار.},
url = {http://jircsa.ir/article-1-601-en.html},  
eprint = {http://jircsa.ir/article-1-601-en.pdf},  
journal = {Iranian Journal of Rainwater Catchment Systems},  
issn = {2423-5970}, 
eissn = {2783-1531}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Hosseinimarandi, Hamid and Majidi, Alireza and Haghighi, Pars},  
title = {Regional suitability assessment of Fars Province for subsurface dam implementation}, 
abstract ={Subsurface dams are recognized as effective and strategic structures for water resources management, particularly in arid and semi-arid regions, where they play a key role in enhancing hydrological resilience by reducing evaporation. This study aimed to identify and delineate suitable sites for subsurface dam construction in Fars Province, Iran. A combined approach using Geographic Information Systems (GIS) and field surveys was applied, integrating spatial datasets including geological maps, topography, river networks, slope, population distribution, and road accessibility. Suitable areas were primarily characterized by sufficiently thick permeable alluvial deposits, underlying low-permeability formations, favorable riverbed slopes, stable subsurface flow, and proximity to water demand points. The analysis identified approximately 100 sites suitable for further detailed studies, with southern and central regions exhibiting higher suitability. This spatial distribution highlights the widespread geological and hydrological potential of the province for subsurface dam implementation. Consequently, a priority map with three levels was produced. Field validation and expert consultations played a key role in enhancing the accuracy and comprehensiveness of the map. Implemented as a digital GIS tool, the map provides precise spatial information to support scientific, efficient, and informed decision-making by stakeholders and policymakers. Periodic updates of the map, complemented by additional studies considering climatic and environmental changes, are recommended to ensure the sustainable performance of subsurface dams.},  
Keywords = {Low-permeability formation, Baseflow, Alluvial deposits, River constrictions, Water resilience},
volume = {13},
Number = {4}, 
pages = {57-68}, 
publisher = { Iranian Rainwater Catchment Systems Association },
title_fa = {ارزیابی قابلیت پهنه‌ای استان فارس برای اجرای سدهای زیرزمینی},
abstract_fa ={سدهای زیرزمینی به‌عنوان سازه‌هایی مؤثر و راهبردی در مدیریت منابع آب، به ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک، با کاهش تبخیر نقش مهمی در ارتقای تاب‌آوری هیدرولوژیکی دارند. این پژوهش با هدف شناسایی و پهنه‌بندی سایت‌های مستعد احداث سدهای زیرزمینی در استان فارس انجام شد. برای این منظور، رویکردی ترکیبی از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و مشاهدات میدانی به‌کار گرفته شد و داده‌های مکانی شامل نقشه‌های زمین‌شناسی، توپوگرافی، شبکه آبراهه‌ها، شیب، پراکنش جمعیت و دسترسی به راه‌ها تلفیق شد. مناطق مناسب عمدتاً شامل سازندهای آبرفتی نفوذپذیر با ضخامت کافی، لایه‌های نفوذناپذیر پایه، شیب مطلوب بستر رودخانه، جریان زیرقشری پایدار و نزدیکی به منابع مصرف آب هستند. تحلیل نتایج نشان داد که حدود ۱۰۰ محل مستعد برای انجام مطالعات تکمیلی و تفصیلی جهت اجرای سدهای زیرزمینی وجود دارد، که پهنه‌های جنوبی و مرکزی استان از قابلیت بهتری برخوردارند. این توزیع، گستردگی قابلیت‌های زمین‌شناسی و هیدرولوژیکی استان را برای احداث این نوع سازه‌ها نشان می‌دهد. در نتیجه، نقشه پراکنش این محل‌ها با سه سطح اولویت تهیه شد. اعتبارسنجی میدانی و استفاده از نظرات کارشناسان و خبرگان محلی نقش کلیدی در بهبود دقت و جامعیت نقشه داشته است. این نقشه در قالب یک ابزار دیجیتال در سامانه GIS، با ارائه اطلاعات مکانی دقیق، امکان تصمیم‌گیری علمی، سریع و بهینه برای بهره‌برداران و سیاست‌گذاران را فراهم می‌کند. توصیه می‌شود برای تضمین پایداری عملکرد سدهای زیرزمینی، نقشه به‌طور دوره‌ای با مطالعات تکمیلی و با توجه به تغییرات اقلیمی و ‌محیط زیستی به‌روزرسانی شود.},
keywords_fa = {سازندهای کم‌نفوذ, جریان زیرقشری, رسوبات آبرفتی, تنگه‌های رودخانه‌ای, تاب‌آوری منابع آب},
url = {http://jircsa.ir/article-1-603-en.html},  
eprint = {http://jircsa.ir/article-1-603-en.pdf},  
journal = {Iranian Journal of Rainwater Catchment Systems},  
issn = {2423-5970}, 
eissn = {2783-1531}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {mohamadlou, roghayeh and SaudHamad, Mushab},  
title = {A review of modern management and optimization of water consumption to combat the water scarcity crisis in Iran}, 
abstract ={Innovative solutions leveraging advanced technologies can play an effective role in optimizing water consumption and improving water resource management. Accordingly, the present study aims to identify various such solutions and evaluate their effectiveness in sustaining water resources, particularly in the arid and semi-arid provinces of the country. In this regard, domestic articles published between 2011 and 2025 have been reviewed to systematically analyze existing findings and proposed approaches. The results indicate that the use of technologies such as underground dams, rainwater harvesting systems, water and wastewater recycling, virtual water utilization, flood spreading systems, artificial aquifer recharge, and especially improvements in water governance, if implemented purposefully and adapted locally, can lead to reduced dependence on conventional water sources and increased resilience of dry regions. However, the review of domestic sources shows that the effectiveness and success of these solutions have not yet been comprehensively evaluated, and most existing studies are limited to short-term periods (mostly one year). In contrast, to obtain a more accurate picture of the real impact of these measures on improving water resources, conducting long-term and comprehensive studies, at least over several years, is essential. Only then can reliable information be provided to executive agencies, planners, and local communities, facilitating effective and sustainable decision-making. Furthermore, the success of these solutions is strongly influenced by factors such as geological conditions, spatial and temporal distribution of rainfall, local infrastructure, and the use of precise analytical models such as GIS and fuzzy logic. On the other hand, the structure of water governance in Iran, due to centralization, institutional discoordination, and weakness in stakeholder engagement, constitutes one of the most significant obstacles to the effective realization of these measures. Consequently, transformation in water resource governance through participatory approaches, increased transparency, policy coordination, utilization of indigenous knowledge, interdisciplinary integration, and the use of innovative solutions compatible with the country’s climate is an indispensable necessity.},  
Keywords = {Coping with water scarcity, Optimization of water consumption, Management innovations, Water resources},
volume = {13},
Number = {4}, 
pages = {69-90}, 
publisher = { Iranian Rainwater Catchment Systems Association },
title_fa = {مروری بر مدیریت نوین و بهینه‌سازی مصرف آب برای مقابله با بحران کم‌آبی در ایران},
abstract_fa ={راهکارهای نوین با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته می‌توانند نقش مؤثری در بهینه‌سازی مصرف آب و بهبود مدیریت منابع آبی ایفا کنند. بر همین اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی انواع این راهکارها و ارزیابی میزان اثربخشی آن‌ها بر پایداری منابع آب، به‌ویژه در استان‌های خشک و نیمه‌خشک کشور، انجام شده است. در این راستا، مقالات داخلی منتشر شده در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ مورد بررسی قرار گرفته‌اند تا ضمن تحلیل یافته‌های موجود، رهیافت‌های ارائه‌شده به‌صورت نظام‌مند تحلیل شوند. نتایج نشان می‌دهد که استفاده از فناوری‌هایی هم‌چون سدهای زیرزمینی، سامانه‌های جمع‌آوری آب باران، بازچرخانی آب و پساب، بهره‌گیری از آب مجازی، سامانه‌های پخش سیلاب و تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها، و به‌ویژه اصلاح در حکمرانی آب، در صورت اجرای هدفمند و بومی‌سازی‌شده، می‌تواند به کاهش وابستگی به منابع متعارف و افزایش تاب‌آوری مناطق خشک منجر شود. با این حال، بررسی منابع داخلی نشان می‌دهد که میزان اثربخشی و موفقیت این راهکارها هنوز به‌طور جامع مورد ارزیابی قرار نگرفته و اغلب مطالعات موجود، به دوره‌های زمانی کوتاه‌مدت (عمدتاً یک‌ساله) محدود شده‌اند. این در حالی است که برای دستیابی به تصویر دقیق‌تری از تأثیر واقعی این اقدامات بر بهبود وضعیت منابع آب، انجام مطالعات بلندمدت و جامع، حداقل در بازه‌های چندساله، ضروری است. تنها در این صورت می‌توان اطلاعات قابل‌اعتمادی را در اختیار نهادهای اجرایی، برنامه‌ریزان و جوامع محلی قرار داد و زمینه تصمیم‌گیری‌های مؤثر و پایدار را فراهم ساخت. افزون بر این، موفقیت این راهکارها به‌شدت تحت تأثیر عواملی نظیر شرایط زمین‌شناسی، توزیع مکانی و زمانی بارندگی، زیرساخت‌های محلی و استفاده از مدل‌های تحلیلی دقیق مانند GIS و منطق فازی قرار دارد. از سوی دیگر، ساختار حکمرانی آب در ایران، به‌دلیل تمرکزگرایی، ناهماهنگی نهادی، و ضعف در جلب مشارکت ذی‌نفعان، یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر تحقق مؤثر این اقدامات محسوب می‌شود. در نتیجه، تحول در حکمرانی منابع آب از طریق رویکرد مشارکت‌محور، ارتقای شفافیت، هماهنگی میان سیاست‌ها، بهره‌گیری از دانش بومی، تلفیق تخصص‌های بین‌رشته‌ای و استفاده از راهکارهای نوین سازگار با اقلیم کشور، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر به شمار می‌رود.},
keywords_fa = {بهینه‌سازی مصرف آب, مقابله با کم‌آبی, منابع آب, نوآوری‌های مدیریتی},
url = {http://jircsa.ir/article-1-591-en.html},  
eprint = {http://jircsa.ir/article-1-591-en.pdf},  
journal = {Iranian Journal of Rainwater Catchment Systems},  
issn = {2423-5970}, 
eissn = {2783-1531}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Jafari, Ali and Bayat, Parviz},  
title = {Comparison of factors affecting non-participation in watershed management projects from the point of view of local communities in selected watersheds of Bushehr province}, 
abstract ={Several factors cause people's lack of participation in watershed management projects, the purpose of this research is to identify, classify and prioritize them in selected watershed areas of Bushehr province from the point of view of watershed residents and experts. For this purpose, these factors were identified and classified based on the review of sources, questions from experts, as well as referring to the area and face-to-face interviews with residents and users. In the next step, the questionnaires of paired comparisons and Likert were prepared as measurement tools and the validity of the questionnaires was confirmed based on the opinions of experts.Finally, after determining the sample size in each watershed by the Cochran formula and completing the questionnaires, using the fuzzy hierarchical analysis process and the Friedman test, indicators and sub-indices affecting the lack of sustainable public participation in the watershed management plans of the watersheds of Bushehr province were prioritized. The results showed that in all four selected watershed areas of Bushehr province, from the experts' point of view, the sub-index of "lack of training of the residents of the watershed regarding related projects and goals" with an average rank of 8.49 has the highest relative priority, and the sub-index of "lateness of watershed management projects" with an average rank of 4.06 has the lowest relative priority in the non-participation of people in watershed management projects. From the perspective of the local communities of the Kaki watershed, the sub-index of "ethnic and local differences" with an average rank of 8.77 has the highest relative priority and the sub-index of "non-use of local promoter groups" with an average rank of 4.32 has the lowest relative priority. From the perspective of the local communities of the Bushkan watershed, the sub-index of "lack of education of the residents of the basin regarding related projects and goals" with an average rank of 8.92 has the highest relative priority and the sub-index of "ignoring people's income as a direct economic incentive in the implementation of watershed management projects" with an average rank of 4.18 has the lowest relative priority. From the point of view of the local communities of the Samal Abkara watershed, the sub-index of "lack of attention to local forces in the implementation of projects" with an average rank of 8.8 has the highest relative priority and the sub-index of "ethnic and local differences" with an average rank of 4.25 has the lowest relative priority And from the perspective of the local communities of the Sena watershed, the sub-index of "non-use of local promoter groups" with an average rank of 8.82 has the highest relative priority and the sub-index of "low level of literacy and awareness" with an average rank of 4.27 has the lowest relative priority in the non-participation of people in watershed projects.},  
Keywords = {Nonparametric tests, multi-criteria decision making, fuzzy analytic hierarchy process, ranking, Friedman test, Bushehr province watershed.},
volume = {13},
Number = {4}, 
pages = {91-108}, 
publisher = { Iranian Rainwater Catchment Systems Association },
title_fa = {مقایسه عوامل موثر بر عدم مشارکت در طرح‌های آبخیزداری از دیدگاه جوامع محلی حوزه‌های آبخیز منتخب استان بوشهر},
abstract_fa ={عوامل متعددی باعث عدم مشارکت مردمی در طرح‌های آبخیزداری می­گردد که هدف از پژوهش حاضر شناسایی، طبقه‌بندی و نیز اولویت‌بندی آن­ها در حوزه­های آبخیز منتخب استان بوشهر از دیدگاه آبخیزنشینان و کارشناسان است. بدین ‌منظور ابتدا این عوامل بر اساس مرور منابع، پرسش از کارشناسان و نیز مراجعه به منطقه و مصاحبه حضوری با ساکنان و بهره‌برداران مشخص و طبقه­بندی شد. در مرحله بعد، پرسش‏نامه‏های مقایسات زوجی و لیکرت به ‌عنوان ابزار اندازه‌گیری تهیه و روایی پرسش‌نامه‌ها مبتنی بر نظرات خبرگان تایید شد. در نهایت پس از تعیین حجم نمونه در هر حوضه توسط فرمول کوکران و تکمیل پرسش‌نامه‌ها، با کاربرد فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی و نیز آزمون فریدمن، شاخص‌ها و زیرشاخص­های موثر بر عدم مشارکت پایدار مردمی در طرح‌های آبخیزداری حوزه­های آبخیز استان بوشهر اولویت‌بندی شد. نتایج نشان داد که در هر چهار حوزه­های آبخیز منتخب  استان بوشهر از منظر خبرگان، زیرشاخص "عدم آموزش ساکنان حوضه در خصوص طرح­ها و اهداف مربوطه" با میانگین رتبه 49/8 دارای بیشترین اولویت نسبی و زیرشاخص "دیربازده بودن طرح‌های آبخیزداری" با میانگین رتبه 06/4 دارای کمترین اولویت نسبی در عدم مشارکت مردم در پروژه‌های آبخیزداری هستند. از منظر جوامع محلی حوزه آبخیز کاکی، زیرشاخص "اختلافات قومی و محلی" با میانگین رتبه 77/8 دارای بیشترین اولویت نسبی و زیرشاخص "عدم استفاده از گروه­های مروج بومی" با میانگین رتبه 32/4 دارای کمترین اولویت نسبی، از منظر جوامع محلی حوزه آبخیز بوشکان، زیرشاخص "عدم آموزش ساکنان حوضه در خصوص طرح­ها و اهداف مربوطه" با میانگین رتبه 92/8 دارای بیشترین اولویت نسبی و زیرشاخص " نادیده گرفتن درآمد مردم  به عنوان انگیزه­ی اقتصادی مستقیم در اجرای طرح­های آبخیزداری" با میانگین رتبه 18/4 دارای کمترین اولویت نسبی، از منظر جوامع محلی حوزه آبخیز سمل آبکره، زیرشاخص "عدم توجه به نیروی محلی در اجرای پروژه­ها" با میانگین رتبه 8/8 دارای بیشترین اولویت نسبی و زیرشاخص " اختلافات قومی و محلی" با میانگین رتبه 25/4 دارای کمترین اولویت نسبی و از منظر جوامع محلی حوزه آبخیز سنا، زیرشاخص "عدم استفاده از گروه­های مروج بومی" با میانگین رتبه 82/8 دارای بیشترین اولویت نسبی و زیرشاخص "پایین بودن سطح سواد و آگاهی" با میانگین رتبه 27/4 دارای کمترین اولویت نسبی در عدم مشارکت مردم در پروژه‌های آبخیزداری می‌باشند.},
keywords_fa = {آزمونهای ناپارامتریک, تصمیم گیری چندمعیاره, تحلیل سلسله مراتبی فازی, رتبه‌بندی, آزمون فریدمن, حوزه آبخیز استان بوشهر.},
url = {http://jircsa.ir/article-1-604-en.html},  
eprint = {http://jircsa.ir/article-1-604-en.pdf},  
journal = {Iranian Journal of Rainwater Catchment Systems},  
issn = {2423-5970}, 
eissn = {2783-1531}, 
year = {2026}  
}

@article{ 
author = {Sadian, Ali and NematiShishehgaran, Nim},  
title = {Comparison of machine learning methods for statistical downscaling of climate models precipitation and temperature}, 
abstract ={Statistical downscaling of General Circulation Model (GCM) outputs to obtain accurate climate estimates at local scales is one of the fundamental challenges in climate change studies, particularly in hydrologically sensitive regions. Considering the limitations of conventional statistical methods and the emergence of modern machine learning algorithms, the present study aims to evaluate the performance of three methods—Multilayer Perceptron (MLP), Support Vector Machine (SVM), and Random Forest (RF)—for downscaling precipitation and temperature variables. Accordingly, the outputs of 10 CMIP6 climate models under four scenarios (SSP1-2.6, SSP2-4.5, SSP3-7.0, and SSP5.58) were extracted for the upstream basin of the Karkheh Dam during the historical period 1990–2014. The data were used for training for 20 years, and five years for testing the models.. Evaluation results based on three statistical indices (R², MAE, and RMSE) showed that the RF method outperformed the other two methods for both precipitation and temperature, while SVM yielded the weakest results, particularly in precipitation downscaling. Leveraging the superior RF approach, climate variables were projected for the periods 2031-2055 and 2056-2080, with trends analyzed using the Mann-Kendall test and Sen's slope estimator. The findings indicated that mean precipitation decreases under all four scenarios, with reductions of approximately 2.96% to 19.22%, while average temperature increases by 1.13°C to 3.13°C. Furthermore, trend analysis of precipitation and temperature variables for future periods under the evaluated scenarios indicates the persistence of natural and random fluctuations in precipitation alongside statistically significant upward trends in regional mean temperature. These results highlight the high sensitivity of the study area to climate change impacts and the necessity of employing machine-learning-based approaches to improve the accuracy of projections. Moreover, the application of these models enhances the ability to capture complex climate patterns and can effectively contribute to improving the downscaling of climate-model-simulated variables.},  
Keywords = {Climate change, General circulation models, Multilayer perceptron, Support vector machine, Random forest, Upstream Karkheh River Basin},
volume = {13},
Number = {4}, 
pages = {109-132}, 
publisher = { Iranian Rainwater Catchment Systems Association },
title_fa = {مقایسه عملکرد روش‌های یادگیری ماشین در ریزمقیاس‌نمایی متغیرهای بارش و دمای شبیه‌سازی‌شده توسط مدل‌های اقلیمی},
abstract_fa ={ریز‌مقیاس‌نمایی خروجی مدل‌های گردش عمومی جو (GCM) به‌منظور دستیابی به برآوردهای دقیق اقلیمی در مقیاس‌های محلی، یکی از چالش‌های اساسی در مطالعات تغییر اقلیم به‌ویژه در مناطق حساس هیدرولوژیکی است. با توجه به محدودیت‌های روش‌های آماری مرسوم و ظهور الگوریتم‌های نوین یادگیری ماشین، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی عملکرد سه روش پرسپترون چندلایه (MLP)، ماشین بردار پشتیبان (SVM) و جنگل تصادفی (RF) برای ریزمقیاس‌نمایی متغیرهای بارش و دما انجام شده است. در این راستا، خروجی ۱۰ مدل اقلیمی CMIP6 تحت چهار سناریوی 26، SSP2.45، SSP3.70 و SSP5.85 برای حوضه رودخانه بالادست سد کرخه در دوره تاریخی 1990 تا 2014 استخراج شد. داده‌ها در یک دوره ۲۰ ساله برای آموزش و دوره پنج‌ساله برای آزمون مدل‌ها به کار رفتند. نتایج ارزیابی با سه شاخص آماری R²، MAE و RMSE نشان داد که روش RF در هر دو متغیر بارش و دما نسبت به دو روش دیگر عملکرد برتری دارد، در حالی‌که SVM ضعیف‌ترین نتیجه را به‌ویژه در ریزمقیاس‌نمایی بارش ارائه کرد. با بهره‌گیری از روش برتر (RF)، پیش‌نگری متغیرهای اقلیمی برای دوره‌های 2031–2055 و 2056–2080 انجام شده و در نهایت روند تغییرات متغیرهای مورد مطالعه با استفاده از آزمون من-کندال و برآوردگر شیب سن بررسی شد. یافته‌ها نشان دادند که متوسط بارش در هر چهار سناریو دارای تغییرات کاهشی بوده و در حدود 96/2 تا 22/19 درصد کاهش خواهد یافت؛ در حالی که متوسط دما بین 13/1 تا 13/3 درجه سانتی‌گراد افزایش می‌یابد. همچنین، نتایج حاصل از ارزیابی روند متغیرهای بارش و دما برای دوره‌های آتی تحت سناریوهای مورد ارزیابی، نشانگر تداوم نوسانات طبیعی و تصادفی متغیر بارش و افزایش معنادار روند متوسط دمای منطقه است. این نتایج بیانگر حساسیت بالای منطقه مطالعاتی به اثرات تغییر اقلیم و ضرورت استفاده از رویکردهای مبتنی بر یادگیری ماشین جهت بهبود دقت پیش‌نگری‌ها است. همچنین، به‌کارگیری این مدل‌ها با افزایش توانایی استخراج الگوهای پیچیده اقلیمی همراه بوده و می‌تواند در بهبود فرآیند ریزمقیاس‌نمایی متغیرهای شبیه‌سازی‌شده توسط مدل‌های اقلیمی مؤثر واقع شود.},
keywords_fa = {تغییر اقلیم, مدل‌های گردش عمومی جو, پرسپترون چندلایه, ماشین بردار پشتیبان, جنگل تصادفی, حوضه رودخانه بالادست سد کرخه.},
url = {http://jircsa.ir/article-1-605-en.html},  
eprint = {http://jircsa.ir/article-1-605-en.pdf},  
journal = {Iranian Journal of Rainwater Catchment Systems},  
issn = {2423-5970}, 
eissn = {2783-1531}, 
year = {2026}  
}