دانش بومی دربند و کش‌بند، واحد اقتصادی خانوار در بشاگرد هرمزگان

چوپانی, سعید; حسین پور, ابوالقاسم

[صفحه اصلی ]

[Archive] [ English ]

Iranian Journal of Rainwater Catchment Systems

بخش‌های اصلی

صفحه اصلی

اطلاعات نشریه

آرشیو مجله و مقالات

بایگانی مقالات زیر چاپ

فعالیت‌های انجمن

اصول اخلاقی

بانک‌ها و نمایه نامه‌ها

جستجو در پایگاه

دریافت اطلاعات پایگاه

آخرین مطالب بخش
:: ارتقاء چارک نشریه سامانه‌های سطوح آبگیر باران ایران
:: ارزیابی ضریب تاثیر سال ۱۴۰۳

آخرین مطالب سایر بخش‌ها

فرم تعارض منافع و تعهد نویسندگان

نویسنده گرامی، تکمیل و ارسال فرم تعهد نویسندگان و فرم تعارض منافع در زمان ارسال مقاله الزامی است.

جهت دریافت فرم، روی کلمه فرم مورد نظر کلیک فرمایید و پس از تکمیل، در قسمت فایل‌های پیوست قرار دهید.

دوره 6، شماره 4 - ( پاییز و زمستان 97 1397 )

دوره 6 جلد 4 صفحات 24-13

برگشت به فهرست نسخه ها

دانش بومی دربند و کش‌بند، واحد اقتصادی خانوار در بشاگرد هرمزگان

سعید چوپانی^*

، ابوالقاسم حسین پور

تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

چکیده: (7707 مشاهده)

امروزه توجه به دانش بومی در زمینه آب و خاک، به دلیل کارکردهای ویژه و اطمینان از سازگاری بالا و حفظ توازن بوم شناختی و همچنین همراهی و همکاری مردمی از اهمیت بسزایی برخوردار است. مردم استان هرمزگان نیز با توجه به محدودیتهای اقلیمی و خشکی محیطی این خطه، از دیرباز اقدامات مختلفی را در زمینه بهرهبرداری از منابع آب و خاک و استحصال آب باران، انجام دادهاند. از نمونه های بارز آن میتوان به سازههای دربند و کشبند در نواحی شرقی این استان اشاره کرد که امروزه به عنوان واحد اقتصادی خانوار در منطقه بشاگرد هرمزگان از آنها نام برده میشود. دربند[1] و کشبند[2] از دسته سازههای سنتی و بومی آبخیزداری هستند که توسط بومیان هرمزگانی در آبراهههای مناطق کوهستانی جهت ایجاد بستر کشت و زرع احداث میگردند. این گونه بندهای کوتاه واحدهای معیشت مردم محلی به شمار میروند و در نظام حقوق عرفی محلی آبراههها و درههای سبز شده با احداث دربندها و کشبندها دارای مالک مشخص و صاحب حق و حقابه میباشد. دربندها به صورت چکدامهای عرضی کوتاه و عمود بر جریان آب با بلندای تقریبی 1 تا 5/1 متر احداث میشوند و پس از رسوبگذاری و کاشت گیاه افزایش بلندای این سازهها امکان پذیر میباشد. نتیجه ساخت کشبندها ایجاد اراضی جدید و بستر کشت مناسب در حاشیه رودخانهها، همراه با حفظ نم، در خاک پشت آن میباشد. دربندها و کشبندها عمدتا از جنس خشکه چین بوده و با مصالح سنگ ساخته میشوند، هر چند دربندهای بلند به بلندی 5/2 تا 3 متر با سنگ و سیمان احداث میگردند. نخل، سیر و مرکبات از اقلام شاخص محصولات کشاورزی است که در دربندها و کشبندها کشت میشوند. شهرستان بشاگرد در حوضه آبخیز سدهای مخزنی جگین و گابریک و همچنین بخشهایی از شهرستان میناب، دارای بیشترین گسترش دربند و کشبند میباشد. تعدیل سرعت سیلاب، کاهش فرسایش خاک، مهار رسوب، تولید زمین زراعی، تغذیه چشمه های پایین دست از اندوخته آب در رسوبات پشت بند و تامین رطوبت مورد نیاز کشت از اهداف و اثرات احداث سازه های بومی دربند و کشبند در هرمزگان به شمار میروند. بر اساس اطلاعات موجود بیش از 4000 سازه دربند و کشبند در منطقه بشاگرد ساخته شده است. نتایج حاصل از این بررسی، بیانگر این واقعیت است که دانش بومی آبخیزداری در شهرستان بشاگرد دارای سابقه بسیار طولانی بوده و لذا بهرهبرداری از ظرفیت اقتصادی آبراههها (با احداث سازههای دربند و کشبند) با مشارکت مردم، میتواند به عنوان یک الگوی بومی در حفاظت خاک و آب و اشتغالزایی ساکنین حوضه های آبخیز، بسیار حائز اهمیت باشد.

واژه‌های کلیدی: دانش بومی آبخیزداری، دربند و کشبند، استان هرمزگان، بشاگرد

متن کامل [PDF 817 kb] (38 دریافت)

نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1396/12/23 | ویرایش نهایی: 1398/7/1 | پذیرش: 1397/9/11 | انتشار الکترونیک: 1398/4/29

ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله

‎ 20.1001.1.24235970.1397.6.4.4.1

Mendeley

Zotero

RefWorks

choopani S, hoseinpoor A. Indigenous Knowledge of Darband and Kashband, household economic unit in Bashagard area, Hormozgan province, Iran. , Journal of Rainwater Catchment Systems. 2019; 6 (4) :13-24
URL: http://jircsa.ir/article-1-299-fa.html

چوپانی سعید، حسین پور ابوالقاسم. دانش بومی دربند و کش‌بند، واحد اقتصادی خانوار در بشاگرد هرمزگان. , سامانه‌هاي سطوح آبگير باران. 1397; 6 (4) :13-24

URL: http://jircsa.ir/article-1-299-fa.html

بازنشر اطلاعات
	این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

دوره 6، شماره 4 - ( پاییز و زمستان 97 1397 )

برگشت به فهرست نسخه ها

تکمیل و ارسال فرم تعارض منافع
نویسنده گرامی ، پس از ارسال مقاله ، جهت دریافت فرم، لطفا بر روی کلمه فرم تعارض منافع کلیک نمایید و پس از تکمیل، در فایل های پیوست مقاله قرار دهید.

Persian site map - English site map - Created in 0.14 seconds with 40 queries by YEKTAWEB 4780