استادیار، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
چکیده: (56 مشاهده)
سدهای زیرزمینی به عنوان سازههایی استراتژیک و کارآمد در مدیریت منابع آب، به ویژه در مناطق خشک و نیمهخشک، نقش مهمی در توسعه پایدار آب ایفا میکنند. این پژوهش با هدف شناسایی و پهنهبندی سایتهای مستعد احداث سدهای زیرزمینی در استان فارس انجام شد. با بهرهگیری از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و تلفیق لایههای داده متنوع شامل نقشههای زمینشناسی، توپوگرافی، مورفولوژی، پراکنش جمعیتی، شبکه راهها، هیدرولوژی و منابع آب، ۱۰۰ سایت با در نظر گرفتن شاخص کلیدی فنی، زیستمحیطی و اجتماعی انتخاب و در سه سطح اولویت اجرایی طبقهبندی گردید. مناطق مناسب عمدتاً دارای سازندهای آبرفتی نفوذپذیر با ضخامت مناسب، لایههای نفوذناپذیر پایه، شیبهای مطلوب بستر رودخانه، جریان پایه پایدار و نزدیکی به منابع مصرف آب میباشند. تحلیل جغرافیایی نشان داد که ۱۵ درصد سایتها در پهنه شمالی، ۴۲ درصد در پهنه مرکزی و ۴۳ درصد در پهنه جنوبی استان پراکندهاند که این توزیع بیانگر گستردگی قابلیتهای زمینشناسی و هیدرولوژیکی در سراسر استان است. علاوه بر آن، اعتبارسنجی میدانی و بازخورد کارشناسان محلی نقش کلیدی در بهبود دقت و جامعیت نقشه پهنهبندی داشته است. این نقشه در قالب یک ابزار دیجیتال در سامانه GIS، با ارائه اطلاعات مکانی دقیق، امکان تصمیمگیری علمی، سریع و بهینه برای بهرهبرداران و سیاستگذاران را فراهم میسازد. توصیه میشود برای تضمین پایداری عملکرد سدهای زیرزمینی، مطالعات تکمیلی در سایتهای با اولویت متوسط و پایین انجام شود و بهروزرسانی دورهای این نقشه نیز با توجه به تغییرات اقلیمی و زیستمحیطی لازم است.
Hosseinimarandi H, majidi A, Haghighi P. Regional Suitability Assessment of Fars Province for Subsurface Dam Implementation. Journal of Rainwater Catchment Systems 2026; 13 (4) : 5 URL: http://jircsa.ir/article-1-603-fa.html
حسینی مرندی حمید، مجیدی علیرضا، حقیقی پارسا. ارزیابی قابلیت پهنهای استان فارس برای اجرای سدهای زیرزمینی. سامانههاي سطوح آبگير باران. 1404; 13 (4)
تکمیل و ارسال فرم تعارض منافع نویسنده گرامی ، پس از ارسال مقاله ، جهت دریافت فرم، لطفا بر روی کلمه فرم تعارض منافع کلیک نمایید و پس از تکمیل، در فایل های پیوست مقاله قرار دهید.
