این پژوهش با هدف پهنهبندی حساسیت سیلبا استفاده از مدلهای هوش مصنوعی در حوزه آبخیز الشتر استان لرستان انجام شد. منطقه مورد مطالعه با مساحت 64/797 کیلومتر مربع، بخشی از زیرحوضه کرخه و دارای اقلیم نیمهخشک و سرد با میانگین بارندگی سالانه ۵۷۰ میلیمتر است. در این تحقیق، از ۱0 عامل مؤثر شامل شیب، جهت شیب، بارش، فاصله از جاده، فاصله از رودخانه، نوع خاک، کاربری اراضی، سازند زمینشناسی، شاخص رطوبت توپوگرافی (TWI)، تراکم زهکشی به عنوان دادههای ورودی استفاده شد. از مجموع 58 نقطه مشاهداتی (33 نقطه سیل و 25 نقطه غیرسیل)، ۷۰ درصد برای آموزش و ۳۰ درصد برای اعتبارسنجی مدلها به کار رفت. عملکرد دو مدل شامل جنگل تصادفی (RF) و حداکثر آنتروپی(MaxEnt)با استفاده از منحنیROC و شاخص سطح زیر منحنی(AUC)مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مدل MaxEntبا مقادیرAUC برابر با 98/0 در مرحله آموزش و 93/0 در مرحله اعتبارسنجی، بهترین عملکرد را در پیشبینی حساسیت سیل دارد.تحلیل عوامل مؤثر نشان داد که بیشترین سیلها در طبقات بارشی ۷۰۰-۶۰۰ میلیمتر، فواصل 10۰–۰متر از جاده و رودخانه، شیبهای 5-0 و 15-5 درصد، جهت شمال غربی ، کاربری کشاورزی دیم و سازندهای آبرفت قدیم واقع شدهاند. بر اساس این نقشه،23/83درصداز منطقه در طبقه حساسیتخیلی کم،22/9درصددر طبقهکم،66/4درصددر طبقهمتوسط،12/2درصددر طبقهزیادو تنها74/0درصددر طبقه خیلی زیادقرار گرفت. همچنین بین شاخصTWI و وقوع سیل رابطه مستقیمی مشاهده شد. در نهایت، نقشه نهایی پهنهبندی حساسیت سیل با استفاده از مدل برتر MaxEntتهیه شد.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: تخصصي دریافت: 1405/4/11 | ویرایش نهایی: 1405/6/8 | پذیرش: 1405/4/31 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/5/9 | انتشار الکترونیک: 1405/5/9
تکمیل و ارسال فرم تعارض منافع نویسنده گرامی ، پس از ارسال مقاله ، جهت دریافت فرم، لطفا بر روی کلمه فرم تعارض منافع کلیک نمایید و پس از تکمیل، در فایل های پیوست مقاله قرار دهید.
