این پژوهش به واکاوی الگوهای پیوند از دور میان نوسانات بارشی حوضه آبریز دریاچه ارومیه و شاخص دورپیوندی دریای شمال–خزر (NCPI) اختصاص یافته است. بدین منظور، آمار بارش ماهانه پنج ایستگاه همدیدی منتخب طی دوره ۳۰ ساله (۲۰۱۴–۱۹۸۵) از سازمان هواشناسی گردآوری و شاخص NCPI با استفاده از داده‌های ارتفاع ژئوپتانسیل تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال بازتحلیل NCEP/NCAR محاسبه شد. سپس ضرایب همبستگی پیرسون میان بارش و شاخص NCPI در نرم‌افزار R محاسبه و الگوهای پهنه‌بندی مکانی آن با روش وزن‌دهی معکوس فاصله (IDW) در محیط GIS ترسیم گردید. نتایج نشان‌دهنده ماهیتی متغیر و وابسته به زمان در این پیوند است. در ماه نوامبر، علامت همبستگی مثبت (مستقیم) سراسر حوضه را دربرمی‌گیرد و در سه ایستگاه سقز (r=0.50)، ارومیه (r= 0.46) و تبریز (r=0.43)به معناداری اسمی (p<0.05)می‌رسد؛ بررسی معناداری میدانی ماه نوامبر نیز مؤید آن است که این پاسخ هماهنگ، با الگوی فضایی منسجم‌تر در مقیاس حوضه همخوانی دارد. در سایر ماه‌های مرطوب (فوریه، مارس و آوریل)، پیوندهای معنادار اسمی عمدتاً در زیرحوضه‌های غربی و جنوب‌غربی (ایستگاه‌های مهاباد و سقز) متمرکز بوده و در ایستگاه مراغه واکنش آماری پایداری مشاهده نشد. این یافته‌ها بیانگر آن است که هم‌سویی نوسانات بارش با مقادیر شاخص NCPI در دوره سرد سال، با شرایط جوی مساعد برای تقویت و عبور سامانه‌های باران‌زای مدیترانه‌ای به پهنه شمال‌غرب ایران همخوانی دارد. با در نظر گرفتن ملاحظات آماری آزمون‌های چندگانه (BH-FDR, qmin=0.208)، اگرچه ضرایب به معناداری سخت‌گیرانه دست نیافتند، اما این الگوهای اکتشافی می‌توانند بینش‌های اکتشافی نوینی را برای واکاوی نوسانات اقلیمی حوضه در پژوهش‌های آتی فراهم سازند.
تکمیل و ارسال فرم تعارض منافع نویسنده گرامی ، پس از ارسال مقاله ، جهت دریافت فرم، لطفا بر روی کلمه فرم تعارض منافع کلیک نمایید و پس از تکمیل، در فایل های پیوست مقاله قرار دهید.
