دانشیار گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران. dahmardehbehrooz@uoz.ac.ir
چکیده: (246 مشاهده)
مواد مغذی از منابع مختلف، روانابهای کشاورزی، فاضلابهای صنعتی و شهری وارد آب های سطحی و زیرزمینی میشوند. هدف از این مطالعه، بررسی مواد مغذی (فسفات و نیترات) منابع مهم آلاینده رودخانه تجن شامل استخرهای پرورش ماهی، صنایع آنتی بیوتیکسازی، شیر پاستوریزه پاکسار، چوب و کاغذ مازندران، ذرات معلق جامد کارگاههای شن و ماسه و فاضلابهای منازل مسکونی است. با مطالعات میدانی در حوزه آبخیز تجن، مصاحبه با مردم محلی و نیز اخذ اطلاعات از ادارات مرتبط، منابع آلاینده صنعتی و جمعیتی درحوزه آبخیز تجن شناسایی شد. در ادامه نمونهبرداری از چهار کارخانه شن و ماسه در مسیر رودخانه، آب خروجی سه استخر پرورش ماهی دومنظوره، چهار استخر پرورش ماهی سرد آبی و پنج استخر پرورش ماهی گرمابی و پساب خروجی کارخانه آنتیبیوتیکسازی، چوب و کاغذ مازندران و کارخانه لبنیات سازی پاکسار صورت پذیرفت. تحلیل مواد مغذی با استفاده از دستگاه فتومترصورت پذیرفت. برای بررسی میزان ذرات معلق جامد کارگاههای شن و ماسه، نمونهبرداری از بالادست و پاییندست این صنعت صورت پذیرفت و میزان ذرات معلق جامد به روش برجاگذاری به مدت 24 ساعت و تخلیه آب رویی و در نهایت خشک نمودن رسوب تغلیظ شده در دمای 105 درجه آون مشخص شد. میزان بار آلودگی ورودی از منطقه گردشگری اسکله سد شهید رجایی و پارک واقع در حاشیه رودخانه تجن در شهر ساری بهعنوان کانونهای جمعیتیاصلیآلایندهدرحوزه آبخیز تجن شناسایی و میزان نیتروژنوفسفر تولیدی انسانیبراساسضوابطومعیارهایموجود 3-5 گرم فسفر آلی برای هر شخص در روز و 6-10 گرم نیتروزن آلی در روز برای هر شخص درنظرگرفتهشد. بررسیهایبهعملآمدهنشاندادکه غلظت ذرات معلق جامد در پایین دست کارگاههای شن و ماسه نسبت به بالادست بهطور متوسط 4/0 گرم در لیتر افزایش و نیز غلظت نیترات در استخرهای پرورش ماهی سردآبی 2/0 میلیگرم در لیتر در آب خروجی کارگاهها افزایش یافته است. همچنین برآورد شد که 45 کیلوگرم در روز فسفر آلی و 120 کیلوگرم در روز نیتروژن آلی از طریق فاضلابهای خانگی شهر ساری و حومه بهطور مستقیم وارد رودخانه تجن میشود.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: عمومى دریافت: 1404/9/29 | ویرایش نهایی: 1405/5/9 | پذیرش: 1405/3/2 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/4/5 | انتشار الکترونیک: 1405/5/8
Dahmardeh Behrooz R. The effect of industrial activities, fishery and domestic on nutrients fluctuation in the Tajan river. Journal of Rainwater Catchment Systems 2026; 14 (2) : 3 URL: http://jircsa.ir/article-1-606-fa.html
دهمرده بهروز رضا، عین الهی پیر فاطمه. بررسی اثر فعالیتهای صنعتی، آبزیپروری و خانگی بر نوسان مواد مغذی در رودخانه تجن. سامانههاي سطوح آبگير باران. 1405; 14 (2) :39-50
تکمیل و ارسال فرم تعارض منافع نویسنده گرامی ، پس از ارسال مقاله ، جهت دریافت فرم، لطفا بر روی کلمه فرم تعارض منافع کلیک نمایید و پس از تکمیل، در فایل های پیوست مقاله قرار دهید.
