انباشت رسوب، یکی از عوامل محدودکننده ظرفیت و دوام بهره‌برداری از سامانه‌های استحصال آب باران و سازه‌های کوچک آبخیزداری است. در این پژوهش، ارتباط عامل فرسایندگی باران (R) و حفاظت سطحی ناشی از پوشش گیاهی با تغییرات سالانه فرسایش مدل‌شده حوزه دلی طی دوره ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵ بررسی شد. برای این منظور، ۱۴۱۶ تصویر پردازش‌شده لندست ۵ تا ۹، بارش روزانه CHIRPS، مدل رقومی ارتفاع ۳۰ متر، داده‌های خاک OpenLandMap و شواهد صحرایی گزارش‌های منطقه تلفیق شد. شاخص‌های تصاویر لندست ۵ و ۷ با روابط محلی به مبنای لندست ۸ تبدیل و سپس ۲۱ ترکیب سالانه تهیه شد. عامل پوشش–مدیریت (C) از شاخص پوشش گیاهی همگن‌شده و فرسایندگی باران از شاخص فورنیه اصلاح‌شده برآورد شد. خروجی معادله جهانی اصلاح‌شده فرسایش خاک، با واحد اسمی تن در هکتار در سال، برای مقایسه نسبی سال‌ها به‌کار رفت و معادل رسوب اندازه‌گیری‌شده نیست. برآوردگر شیب سن، آزمون من–کندال، آزمون پتیت و همبستگی اسپیرمن برای تحلیل زمانی استفاده شد. عامل فرسایندگی از ۵۰۵٫۷۸ در ۲۰۰۸ تا ۳۸۸۹٫۵۶ مگاژول میلی‌متر بر هکتار بر ساعت در سال در ۲۰۱۸ تغییر کرد، اما روند آن معنی‌دار نبود (p = 0.349). عامل پوشش روند کاهشی معنی‌دار داشت (شیب منفی ۰٫۰۰۲۶۷ در سال؛ p = 0.0012) و ۲۰۱۳ آخرین سال پیش از افت میانگین آن بود (p = 0.0067). پاسخ سالانه از ۱۳۸٫۳۳ در ۲۰۱۰ تا ۱۰۴۰٫۲۰ تن در هکتار در سال در ۲۰۱۸ متغیر بود و روند معنی‌داری نداشت. ارتباط فرسایندگی با پاسخ قوی بود (ρ = 0.981)، اما ارتباط عامل پوشش معنی‌دار نبود (ρ = −0.071; p = 0.758). بیشترین میانگین پاسخ در وضعیت فرسایندگی زیاد–حفاظت کم مشاهده شد (۸۶۳٫۴۹). طبقه‌بندی چهارگانه فرسایندگی–حفاظت برای زمان‌بندی پایش، پاک‌سازی ورودی‌ها و نگهداری رسوب‌گیرها پیشنهاد می‌شود؛ اعتبارسنجی میدانی و تأیید پایگاه داده سازه‌های اجراشده برای کاربرد قطعی آن ضروری است.
تکمیل و ارسال فرم تعارض منافع نویسنده گرامی ، پس از ارسال مقاله ، جهت دریافت فرم، لطفا بر روی کلمه فرم تعارض منافع کلیک نمایید و پس از تکمیل، در فایل های پیوست مقاله قرار دهید.
