گروه مرتع و آبخیزداری و عضوگروه پژوهشی خشکسالی و تغییر اقلیم، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
چکیده: (10 مشاهده)
احداث سازههای مکانیکی کوچک به ویژه هلالی آبگیر به منظور جمعآوری آب باران و افزایش نفوذ رطوبت به خاک، نقش مؤثری در احیای پوشش گیاهی مناطق خشک و نیمهخشک دارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثر سامانه تلفیقی هلالی آبگیر با بذرکاری درون آن بر شاخصهای پوشش سطح خاک و تنوع زیستی در مراتع اسفکنی شهرستان بشرویه در استان خراسان جنوبی بود. نمونهبرداری از پوشش گیاهی در بهار سال 1403 و در مرحله گلدهی گیاهان غالب به روش سیستماتیک-تصادفی و با استفاده از پلات انجام شد. خصوصیات پوشش گیاهی شامل تراکم، ترکیب، درصد پوششهای سطحی خاک، تعداد گونه، شاخصهای غنای گونهای (مارگالف، چائو۱ و منهینیک)، تنوع گونهای (سیمپسون و شانون-وینر)، یکنواختی گونهای (پیلو) و غالبیت سیمپسون در سه منطقه (داخل هلالی، خارج هلالی و شاهد) اندازهگیری و مقایسه گردید. نتایج نشان داد که اثر هلالی آبگیر همراه با بذرکاری بر پوشش کریپتوگامها، لاشبرگ، سنگ و سنگریزه و پوشش گیاهی معنیدار بود (p≤0.05)، اما بر درصد خاک لخت تأثیر معنیداری نداشت (p≥0.05). همچنین هلالی آبگیر بر شاخصهای تعداد گونه، تعداد پایه، غالبیت سیمپسون، غنای مارگالف، غنای چائو۱ و تنوع گونهای شانون و سیمپسون تأثیر معنیدار نشان داد، اما بر غنای منهینیک و یکنواختی گونهای معنیدار نبود (p≥0.05). نتایج اندازه اثر مربع امگا نشان داد که هلالی آبگیر بیشترین تأثیر را بر تعداد پایه (96/0) و کمترین تأثیر را بر غنای منهینیک (31/0) دارد. نتایج آزمون نکویی برازش کای اسکوئر نشان داد که در مناطق داخل هلالی آبگیر و بیرون هلالی آبگیر، مدل لوگ-نرمال برازش مناسبی با دادههای توزیع وفور گونهای دارد که حاکی از پیروی توزیع فراوانی گونهها از الگوی لوگ-نرمال و بیانگر جوامع پایدار و متنوع در این مناطق میباشد.در مجموع، اثر هلالی آبگیر بر خصوصیات اکولوژیکی پوشش گیاهی در مراتع تحت اجرای این طرح مثبت ارزیابی شد و بنابراین میتوان از این روش به عنوان یکی از راهکارهای مؤثر در احیای مراتع تخریبشده استفاده نمود.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: تخصصي دریافت: 1405/3/20 | ویرایش نهایی: 1405/4/20 | پذیرش: 1405/4/20 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/5/9 | انتشار الکترونیک: 1405/5/9
تکمیل و ارسال فرم تعارض منافع نویسنده گرامی ، پس از ارسال مقاله ، جهت دریافت فرم، لطفا بر روی کلمه فرم تعارض منافع کلیک نمایید و پس از تکمیل، در فایل های پیوست مقاله قرار دهید.
