|
بررسی وضعیت و پراکنش انواع سازندهای انحلال پذیر در ایران
|
محسن فرزین*   |
|
|
|
چکیده: (55 مشاهده) |
پژوهش حاضر به منظور تعیین سطوح مختلف سازندهای انحلالپذیر و پراکنش آن در سطح ایران به صورت توصیفی-تحلیلی و کتابخانهای با استفاده از روش تحلیل محتوای کمی انجام شده است. نتایج بررسی پراکنش سازندهای انحلالپذیر ایران نشان داد 21909051 هکتار معادل 3/13 درصد از سطح خشکیهای ایران توسط سازندهای انحلالپذیر پوشیده شده است. از این مقدار، 19432753 هکتار معادل 8/11 درصد، 2186726 هکتار معادل 33/1 درصد و 289573 هکتار معادل 18/0 درصد، به ترتیب، مربوط به سازندهای کربناته، گچی و نمکی است. همچنین 55 درصد از کل سازندهای انحلالپذیر کشور در پهنه ساختاری زاگرس واقع شده است؛ این مقدار برای پهنههای ساختاری ایران مرکزی، سنندج-سیرجان، کپه داغ، البرز و شرق-جنوب شرق ایران به ترتیب، 5/16، 5/8، 8، 9/7 و 6/3 درصد است. بیشترین سهم سازندهای کربناته با 8/50 درصد، بیشترین سهم سازندهای گچی با 7/94 درصد و بیشترین سهم سازندهای نمکی با 54/70 درصد به پهنه زاگرس اختصاص دارد. در میان حوضههای اصلی کشور، حوضه دریای عمان و خلیج فارس با 49 درصد از سازندهای انحلالپذیر کشور، بیشترین سهم و پس از آن حوضه فلات مرکزی با سهم 1/29 درصد قرار دارد. حوضه مرزی شرق نیز کمترین مقدار سازندهای کارستی ایران را داراست. حوزه آبخیز کارون بزرگ با 4/12 درصد از کل سازندهای انحلالپذیر کشور، بیشترین سهم را از آن خود کرده است. استانهای کهگیاویه و بویراحمد، ایلام، چهارمحال و بختیاری، کرمانشاه و همدان به ترتیب با 5/65، 9/49، 4/48، 1/46 و 8/40 درصد بیشترین نسبت سطح کل سازندهای انحلالپذیر به سطح استان را دارند. به طور کلی، با آگاهی از وضعیت و پراکنش سازندهای انحلالپذیر و کارستی، ضرورت ارائه برنامه متفاوت برای استانها بر مبنای میزان سطوح کارستی نسبت به نواحی غیرکارستی یا با سطح کارست کمتر، میتواند یکی از تضامین توسعه پایدار و اجرای اصول مدیریت جامع حوزههای آبخیز در استانهای مختلف کشور باشد.
|
شمارهی مقاله: 4 |
| واژههای کلیدی: سازند انحلال پذیر، حوضه کارستی، زاگرس، گنبد نمکی |
|
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
